شب قدر

◄ شب قدر

◄ لیله القدر
شب قدر (لیله القدر) شبی است که بنا به اعتقاد مسلمانان در آن شب قرآن نازل شده و از هزار ماه برتر است. معنای لغوی و اصلاحی «قدر» «قدر» در لغت به معناى اندازه و اندازه‏گیرى است.(1) «تقدیر» نیز به معناى اندازه‏گیرى و تعیین است.(2) «قدر» در اصطلاح عبارت است از ویژگى هستى و وجود هر چیز و چگونگى آفرینش آن.(‏3) به عبارت دیگر، اندازه و محدوده وجودى هر چیز، «قدر» نام دارد. (4) بنابر دیدگاه حكمت الهى، در نظام آفرینش، هر چیزى اندازه‏اى خاص دارد و هیچ چیزى بى‏حساب و كتاب نیست. جهان حساب و كتاب دارد و بر اساس نظم ریاضى تنظیم شده، گذشته، حال و آینده آن با هم ارتباط دارند. مرتضی مطهرى در تعریف قدر مى‏فرماید: «... قدر به معناى اندازه و تعیین است... حوادث جهان ... از آن جهت كه حدود و اندازه و موقعیت مكانى و زمانى آنها تعیین شده است، مقدور به تقدیر الهى است.»(5) به عبارت دیگر «قدر» به معناى ویژگى‏هاى طبیعى و جسمانى چیزهاست كه شامل شكل، حدود، طول، عرض و موقعیت‏هاى مكانى و زمانى آنها مى‏گردد و تمام موجودات مادى و طبیعى را در برمى‏گیرد. چنان كه در روایتى از امام رضا علیه السلام پرسیده شد: معناى قدر چیست؟ امام فرمود: «تقدیر الشى‏ء، طوله و عرضه»؛ «اندازه‏گیرى هر چیز اعم از طول و عرض آن است.» (6) و در روایت دیگر، این امام بزرگوار در معناى قدر فرمود: «اندازه هر چیز اعم از طول و عرض و بقاى آن است.»(7) معناى تقدیر الهى این است كه در جهان مادى، آفریده‏ها از حیث هستى و آثار و ویژگى‏هایشان محدوده‏اى خاص دارند. این محدوده با امورى خاص مرتبط است؛ امورى كه علت‏ها و شرایط آنها هستند و به دلیل اختلاف علل و شرایط، هستى، آثار و ویژگى‏هاى موجودات مادى نیز متفاوت است. هر موجود مادى به وسیله قالب‏هایى از داخل و خارج، اندازه‏گیرى و قالب‏گیرى مى‏شود. این قالب، حدود، یعنى طول، عرض، شكل، رنگ، موقعیت مكانى و زمانى و سایر عوارض و ویژگى‏هاى مادى آن به شمار مى‏آید. پس معناى تقدیر الهى در موجودات مادى، یعنى هدایت آنها به سوى مسیر هستى‏شان است كه براى آنها مقدر گردیده است و در آن قالب‏گیرى شده‏اند. (8) شب قدر «شب قدر» در قرآن با واژه «لیله القدر» ذکر شده است. از این شب در سوره دخان با صفت مبارکه یاد شده: «انا انزلنه فی لیله مبارکه» و در سوره قدر بهتر از هزار ماه دانسته شده است: «لیله القدر خیر من الف شهر» سوره مباركه قدر كه به منزله شرح و تفسیر آیات سوره مباركه «دخان» است، شش ویژگى براى شب قدر مى‏شمارد: الف. شب نزول قرآن است (إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ). ب. این شب، شبى ناشناخته است و این ناشناختگى به دلیل عظمت آن شب است ( وَ ما أَدْراكَ ما لَیْلَةُ الْقَدْرِ). ج. شب قدر از هزار ماه بهتر است. (لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ). د. در این شب مبارك، ملائكه و روح با اجازه پروردگار عالمیان نازل مى‏شوند (تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ) و روایات تصریح دارند كه آنها بر قلب امام هر زمان نازل مى‏شوند. ه. این نزول براى تحقق هر امرى است كه در سوره «دخان» بدان اشاره رفت (مِنْ كُلِّ أَمْرٍ) و این نزول - كه مساوى با رحمت خاصه الهى ‏بر مومنان شب زنده‌دار است - تا طلوع فجر ادامه دارد (سَلامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ). و. شب قدر، شب تقدیر و اندازه‏گیرى است؛ زیرا در این سوره - كه تنها پنج آیه دارد - سه بار «لیلة القدر» تكرار شده است و این نشانه اهتمام ویژه قرآن به مسئله اندازه‏گیرى در آن شب خاص است. مرحوم كلینى در كافى از امام باقر علیه السلام نقل مى‏كند كه آن حضرت در جواب معناى آیه «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةٍ مُبارَكَةٍ» فرمودند: «آرى شب قدر، شبى است كه همه ساله در ماه رمضان و در دهه آخر آن، تجدید مى‏شود. شبى كه قرآن جز در آن شب نازل نشده و آن شبى است كه خداى تعالى درباره‏اش فرموده است: «فیها یفرق كل امر حكیم؛ در آن شب هر، امرى با حكمت، متعین و ممتاز مى‏گردد.» آنگاه فرمود: «در شب قدر، هر حادثه‏اى كه باید در طول آن سال واقع گردد، تقدیر مى‏شود؛ خیر و شر، طاعت و معصیت و فرزندى كه قرار است متولد شود یا اجلى كه قرار است فرارسد یا رزقى كه قرار است برسد و ... .»(9) کدامین شب دقیقاً معلوم نیست شب قدر کدام شب است. اهل سنت اعتقاد دارند که طبق حدیث نبوی شب قدر در یکی از ده شب آخر ماه رمضان واقع شده است. اغلب شب بیست و هفتم را شب قدر می‌دانند و در آن شب به دعا و شب‌زنده‌داری می‌پردازند. مسلمانان سلفی اعتقاد دارند که شب قدر در تمام روزگار همان شبی بود که قرآن در آن نازل گردید و دیگر تکرار نمی‌شود.(10) برخی نیز اظهار داشته‌اند که تا زمان زندگی حضرت محمد(ص) شب قدر در هر سال تکرار می‌شد اما پس از مرگ ایشان، شب قدر از بین رفته‌است.(11) برخی نیز معتقد بوده‌اند که شب قدر شبی‌است در تمام سال ولی در هر سال شب نامعلومی‌است، در سال بعثت در ماه رمضان بوده اما در سال‌های دیگر ممکن است در دیگر ماه‌ها باشد. بر اساس حدیث شیعه که از حماد بن عثمان از حسان بن علی از جعفر صادق نقل شده‌است؛ شب قدر تا قیامت باقی‌است و در ماه رمضان واقع است.(12) در روایات شیعه آمده‌است که شب قدر یکی از سه شب نوزدهم، بیست و یکم یا بیست و سوم ماه رمضان است که احتمال شب بیست و سوم بیش‌تر است. در اصول کافی نیز آمده‌است که تقدیر در شب نوزدهم و ابرام در شب بیست و یکم و امضا در شب بیست و سوم است.(13) فضیلت شب قدر در قرآن و روایات برای این شب فضیلت های بسیاری ذکر شده است. در این شب - كه شب نزول قرآن به شمار مى‏آید - امور خیر و شر مردم و ولادت، مرگ، روزى، حج، طاعت، گناه و خلاصه هر حادثه‏اى كه در طول سال واقع مى‏شود، تقدیر مى‏گردد.(14) عبادت در آن شب، فضیلت فراوان دارد و در نیكویى سرنوشت یك ساله بسیار مؤثر است. (15) در این شب تمام حوادث سال آینده به امام هر زمان ارائه مى‏شود و وى از سرنوشت خود و دیگران با خبر مى‏گردد. امام باقر علیه السلام مى‏فرماید: «انه ینزل فى لیلة القدر الى ولى الامر تفسیر الامور سنةً سنةً، یؤمر فى امر نفسه بكذا و كذا و فى امر الناس بكذا و كذا؛ در شب قدر به‏ ولى امر (امام هر زمان) تفسیر كارها و حوادث نازل مى‏شود و وى درباره خویش و دیگر مردمان مأمور به دستورهایى مى‏شود.»(16) شب‌زنده‌داري و تلاوت قرآن و مناجات و عبادت در اين شب، بسيار توصيه و تأكيد شده است. در بعضي از تفاسير آمده است كه روزي پيامبر اكرم فرمود:«يكي از بني اسرائيل لباس جنگ پوشيد و هزار ماه (هشتاد سال) از تن بيرون نياورد و پيوسته مشغول يا آماده جهاد في سبيل الله بود.» ياران پيامبر تعجب كردند و آرزو كردند چنين فضيلت و افتخاري براي آنها نيز ميسر شود؛ در اين هنگام بود كه سوره قدر نازل شد و بيان شد كه « شب قدر از هزار ماه عبادت و جهاد برتر است.» پى‏نوشت‌ها: 1- قاموس قرآن، سید على اكبر قرشى، ج ‏5، ص 246 و 247 . 2- همان، ص 248. 3- المیزان، سید محمد حسین طباطبایى، ج‏12 ص 150 و 151. 4- همان، ج‏ 19، ص 101. 5- انسان و سرنوشت، شهید مطهرى، ص 52. 6- المحاسن البرقى، ج‏1، ص 244. 7- بحار الانوار، ج ‏5، ص 122. 8- المیزان، ج ‏19، ص 101 - 103 9- المیزان فى تفسیر القرآن، ج 20، ص، 382/ بحث روایى ذیل سوره مباركه قدر. 10- حصن‌التوحید ص ۳۸ 11- اسرارالصیام ص ۴۴۱ 12- مجمع‌البیان ۳۴:۲ ص ۹۵ 13- کافی ج ۲ ص ۱۶۹ 14- الكافى، كلینى، ج ‏4، ص 157 . 15- المراقبات، ملكى تبریزى، ص، 237 - 252 16- الكافى، ج‏1، ص 248 منابع: 1. ماهنامه پرسمان، 1382، نوشته سید سعید لواسانى 2. http://www.tebyan.net 3. http://fa.wikipedia.org


3402 بازديد 0 امتياز 33 مطلب

◄ عناوين به ترتيب

◄ تاريخ

← نگاهي به آداب شب قدر / نويسنده: احمد عابدين زاده
101 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← حقيقت اين شب ها / نويسنده: سید سعید لواسانی
90 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← قدر؛ نقطه آغاز اوج / نويسنده: اسدالله‌ افشار
111 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← شبی با فضیلت های بی شمار
83 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← ميانبر به سمت ملکوت
74 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← يك شب، يك سال
74 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← حقيقت و فضيلت شب قدر / نويسنده: سيد عيسي موسوي
89 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← تلاقي علي(ع) ‌با ‌شبي ‌ازلي / نويسنده: مهدي محمدي
116 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← چه‌مبارك ‌سحري‌ بود‌ و ‌چه‌ فرخنده شبي
113 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← تفسير آيه شريفه “انا انزلناه في ليله القدر” / نويسنده: سيد محمد حسين طباطبايي
308 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← شايد نام شما مرا نجات دهد / نويسنده: معصومه فرماني كيا
93 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← نااميدي ممنوع / نويسنده: حامد علي اكبرزاده
238 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← در شب قدر آغازگر راه باشيد
83 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← گشوده‌شدن دریچه رویاها / نويسنده: علی طهماسبی
160 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← نزول ملائكه و روح در شب قدر
217 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← ليله القدر شب سرنوشت / نويسنده: رضا شريفي
120 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← اين نقطه اوج دين شماست ... / نويسنده: سيد امير حسين اصغري
213 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← رابطه شب قدر با حجت زمان و امام عصر / نويسنده: علي‌اكبر رضواني
118 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← فضيلت شبهاي قدر
106 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← ليلة القدر در نگاه علامه طباطبايي / نويسنده: حسين ملانوري
349 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← قلب رمضان / نويسنده: محمود سوري
138 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← شب قدر تقرير سعادت انساني است
131 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← رابطه شب قدر با امام عصر (عج)
148 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← چه زیبا می آیی و چه فریبا و شکوفا / نويسنده: عليرضا باونديان
1373 بازديد - 0 تعداد نظر - 4 امتياز

← سوره مباركه قدر / نويسنده: محمود زارع
1490 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← برتر از هزار ماه / نويسنده: مسعود سعادتمند
247 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← عروج حقيقت / نويسنده: سيد محمد باقر صدر
172 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← شب فرود و شب فراز / نويسنده: علي‌ ذوعلم
248 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← شب هاي بيداري / نويسنده: رضوان عبداللهي
241 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

← شب قدر ظرف تقدير و تحول
698 بازديد - 0 تعداد نظر - 0 امتياز

اين آرشيو هم اکنون داراي 33 مطلب در 2 صفحه مي باشد.

► 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ◄

ارسال پیام l ارسال خبر l ارسال م

تماس با ما l ارسال مطلب l درباره سایت l آمار سایت l ارزش سایت