| مسئله خودسازى در قرآن كريم با عنوان «تزكيه» و «تزكى» مطرح شده است. تزكيه و تزكى به معناى لغوى عبارت است از پاك نمودن خود و يا پاك شدن از آنچه كه بايد ازآن پاك شد. تعبير «تزكيه» و «تزكى» در مواردى ازآيات قرآنى به چشم مى خورد.
نوشتار حاضر در صدد است تا مبانی نظری تزکیه نفس را مورد بررسی و کنکاش قرار دهد. نویسنده در آغاز چگونگی تنزل انسان از صورت اولیه خویش و در حجاب رفتن او را مطرح می نماید و در پی آن به بررسی انواع حجاب ظلمانی و چگونگی خروج از آن ها می پردازد. در ادامه نویسنده به مسئله افاضات الهى و اشراقات رحمانى و اشارات ربوبى، و به بيانى، به تعليم خاص الهى كه در سفر الى الحق با شروع شدن خروج از حجابهاى ظلمانى پيش مى آيد، به نحو اجمال و به صورت كلى اشاره نموده و زوایایی از تجلی نور بر دل سالک و آغاز کشف و مشاهدات را می گشاید.
در پایان شهود وجه الله و فناء و باز شدن ابواب بى شمار حقايق و اسرار به روى انسان در مقام شهود حضرت واحديت مورد بحث قرار می گیرد.
مباحث یاد شده در چهار جلد تنظیم و ارائه شده است که کتاب حاضر جلد سوم از این مجموعه می باشد.
فهرست مطالب کتاب به شرح زیر است:
6- مكاشفات و مشاهدات
كشف صورى و اقسان آن
كشف ابصارى و مراتب آن
مراتب كشف ابصارى
چشم دل، يكى نيست و چشمهاست
چشم دل ناظر به وجه حق
تعدد چشم دل، تعدد رتبه اى است
هر كشف ابصارى، كشف صورى نيست
كشف سماعى و مراتب آن
استفاده از فرد كامل در طريق سلوك
مراتب كشف سماعى
مراتب گوش دل و گوش جان
كشف شمى و مراتب آن
مراتب كشف شمى
روايح و نفحات غيبى، حكايتها واشارتها دارند
رايجه رحمن از يمن آيد
كشف ذوقى و مراتب آن
شراب طهور أنس
مراتب كشف ذوقى
كشف لمسى
7- كشف معنوى و مراتب آن
مرتبه اول: كشف حدسى
مرتبه دوم: كشف قدسى
مرتبه سوم: كشف الهامى
تجليات مقام روحى انسان بر خود او
قرائت كتاب وجود خود
بكم يسلك الى الرضوان
مرتبه چهارم: كشف روحى
مرتبه پنجم: كشف سرى
اسرار وجود از ما پوشيده است
در كشف سرى، باب اسرار به روى انسان باز مى شود
مرتبه ششم: كشف خفى
اسماء حسنى، جلوات هويت غيبيه اند
عوالم وجود، جلوات اسماء و صفات هستند.
مرتبه هفتم: كشف أخفى
اسماء حسنى در مراتب مختلف، تعينات مقام احديث ذات هستند
اسماء و صفات، حجب احديت هستند | 
