زندگينامه عمر كرامى نخست وزير جديد لبنان

«عمر كرامى» نخست وزير منتخب «اميل لحود» رئيس جمهورى لبنان متولد سال ۱۹۳۵ ميلادى در شهر طرابلس ۸۰ كيلومترى شمال بيروت پايتخت اين كشور است.وى متاهل و داراى چهار فرزند است و مدرك كارشناسى ارشد خود را در رشته حقوق از دانشگاه قاهره پايتخت مصر گرفته است.پدرش «عبدالحميد كرامى» از كسانى است كه براى استقلال لبنان مبارزه كرد و برادرش «رشيد كرامى» نخست وزير اين كشور در سال ۱۹۷۸ ميلادى در طرابلس ترور شد.عمر كرامى بعد از ترور برادرش وارد صحنه سياسى شد. وى پيش از ورود به اين صحنه كار حقوقى مى كرد و از سال ۱۹۵۶ ميلادى كار وكالت را آغاز كرد و همزمان در بخش خصوصى نيز فعال بود.

كرامى در بخش خدمات اجتماعى و آموزشى به تاسيس بيمارستانى در شهر طرابلس به نام خود براى درمان افراد نيازمند دست زد.افزون بر آن دانشگاه «المنار» و دانشكده تعليم و تربيت اسلامى را در شهر ياد شده تاسيس كرد.نخست وزير منتخب در سال هاى ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۰ ميلادى به عنوان وزير آموزش و پرورش و هنرهاى زيبا در كابينه «سليم الحص» نخست وزير پيشين لبنان انتخاب شد.كرامى ظرف سال هاى ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۲ به عنوان نخست وزير لبنان انجام وظيفه كرد.در دوره نخست وزيرى دوساله وى لبنان دستخوش بحران شديد اقتصادى شد و ليره، پول رايج اين كشور ارزش خود را در برابر ارزهاى خارجى از دست داد.در نتيجه اعتراض و تظاهرات گسترده مردمى كرامى در سال ۱۹۹۲ ميلادى ناگزير به استعفا شد.وى در اين سال حزب آزاديبخش ملى را در طرابلس تاسيس كرد و از طرف مردم اين شهر به عنوان نماينده مجلس لبنان انتخاب شد.كرامى كه از سال ۱۹۹۲ تاكنون نماينده مجلس است از شخصيت هاى سنتى منطقه طرابلس و هوادار سوريه به شمار مى رود.

رئيس جمهور لبنان در پى بالا گرفتن بحران سياسى و كناره گيرى «رفيق حريرى» از سمت نخست وزيرى، «عمر كرامى» رئيس دولت لبنان در اوايل دهه ۹۰ يكى از سياستمداران به شدت طرفدار سوريه را پنجشنبه شب جايگزين وى كرد. بدين ترتيب كرامى روز گذشته رايزنى هاى سياسى خود را با شخصيت ها و نمايندگان مجلس ملى لبنان براى تشكيل كابينه جديد آغاز كرد.بازگشت كرامى به نخست وزيرى لبنان در حالى صورت مى گيرد كه شرايط كنونى اين كشور با زمان نخست وزيرى وى بسيار تفاوت داد. در حال حاضر لبنان با فشار هاى همه جانبه داخلى و خارجى به ويژه از طرف فرانسه و آمريكا روبه رو است. اين در حالى است كه اصلى ترين كشور حامى لبنان نيز اين روز ها با قطعنامه هاى اخير شوراى امنيت عليه خود دست به گريبان بوده و قادر به ايفاى نقش حمايتى پيشين خود از لبنان نيست. اما انتخاب كرامى به عنوان نخست وزير آينده لبنان از سوى اميل لحود در حالى صورت گرفت كه وزير خارجه آمريكا در مصاحبه اى با شبكه تلويزيونى ابوظبى بر ناخشنودى كشور متبوعش از اين انتصاب صحه گذاشت. وى اين ناخشنودى را متوجه سوريه دانست و گفت كه سوريه بايد اجازه بدهد لبنانى ها در مورد اينكه چه كسى بر آنها حكومت كند، خودشان تصميم بگيرند. وى در عين حال تصريح كرد كه سورى ها بايد نيرو هايشان را پس از سال هاى حضور در لبنان از اين كشور خارج كنند.

برخى از ناظران باور دارند كه با توجه به فشار هاى خارجى و اختلاف هاى داخلى دستيابى كابينه جديد به موفقيت آسان نيست در حال حاضر كرامى با مجموعه اى از مشكلات روبه رو است و به نظر مى رسد كار خارق العاده اى نمى تواند انجام دهد. وى همچنين از شرايط و امتيازاتى كه سلفش يعنى حريرى از آنها برخوردار بود محروم است. با كناره گيرى رفيق حريرى از پست نخست وزيرى در نگاه نخست اينگونه به نظر مى رسد كه اميل لحود و فرمانده هان سورى اش رقيب اصلى خود را از صحنه به در كرده اند. اما به نظر مى رسد با توجه به موقعيت كنونى لبنان و احتمال قريب به يقين خروج كامل نيرو هاى سورى از اين كشور چشم انداز روشنى را فقدان براى اين پيش بينى در آينده ترسيم كرد.تنش ميان نخست وزير و رئيس جمهور زمانى به اوج خود رسيد كه نزديك به يك ماه پيش درخواست ضمنى اميل لحود براى تمديد دوران رياست جمهورى اش با تاييد مقامات سورى و سپس تصويب پارلمان لبنان همراه شد. در واقع دخالت مستقيم و غيرمستقيم سوريه در مسائل داخلى لبنان از محور هاى اساسى اختلاف نظر ميان لحود و حريرى در ماه هاى گذشته بوده است.حريرى در حالى با سمت نخست وزير لبنان خداحافظى كرد كه اين كشور توانسته بود ظاهراً از يك بن بست سياسى رهايى يابد. اينك اين پرسش مطرح است كه كناره گيرى حريرى از قدرت منشاء چه آثارى در آينده خواهد شد. استعفاى حريرى هنگامى به چشم مى آيد كه به ياد داشته باشيم او طى ۱۴ سال گذشته، ۱۰ سال را به سمت نخست وزيرى و به عنوان نيروى اصلى در فرآيند بازسازى اين كشور سپرى كرده است. در حالى كه بسيارى او را عامل بحران هاى اقتصادى پايان دهه ۹۰ لبنان و همچنين بدهى سنگين اين كشور به كشور هاى خارجى و سازمان هاى جهانى مى دانند، اما در ذهن بسيارى ديگر تصوير رفيق حريرى همچنان با سرمايه گذارى هاى كلان او در بازسازى شهر بيروت و كمك هاى او به آموزش و پرورش در لبنان عجين است. در فاصله سال هاى ۱۹۸۰ تا ،۱۹۹۰ حريرى نه تنها به چهره اى شناخته شده در اقتصاد لبنان تبديل شد، بلكه با بهره گيرى از ثروت انبوه و روابط متعددش در كشورهاى عربى و حتى غربى توانست موقعيت خود را در عرصه سياست نيز مستحكم كند. او كه نبض جريانات سياسى لبنان را در دمشق مى ديد، با جلب اعتماد مقامات سورى مسير به قدرت رسيدن خود را در لبنان هموار كرد. در سال ۱۹۹۲ در حالى كه بحران اقتصادى لبنان را تا آستانه ورشكستگى پيش برده بود، حريرى با ارائه تصوير پيشگامى بازسازى در كشور جنگ زده، راى اكثريت مردم لبنان را كسب كرده و نخست وزير اين كشور شد. حريرى از آن زمان تاكنون به جز يك دوره دوساله از ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۰ اين سمت را براى خود حفظ كرد.در حال حاضر به نظر مى رسد كه عدم حضور رفيق حريرى در حكومت لبنان با توجه به روابط نزديك او با بسيارى از كشورهاى صاحب نفوذ، به خصوص فرانسه، خلاء آشكارى در روابط بين المللى لبنان ايجاد شود. از سوى ديگر هر چند كه سوريه بلافاصله درخواست سازمان ملل را براى بيرون كشيدن نيروهايش از لبنان، رد كرده، اما تحولات اخير منطقه و موضع گيرى هاى گاه و بى گاه بشار اسد، رئيس جمهورى سوريه، نشان از آن دارد كه جدا از مانورهاى سياسى، سوريه نيز تمايل چندانى به ادامه تنش با قدرت هاى بزرگ ندارد.در داخل لبنان نيز استعفاى حريرى هر چند كه به احتمال بسيار به يكپارچه تر شدن قدرت مى انجامد، اما در نهايت مخالفان اميل لحود را نيز به حذف وزنه اصلى آنها از صحنه رسمى قدرت سياسى به تندروى خواهد كشاند. افزون بر اين نبايد از ياد برد كه كناره گيرى رفيق حريرى به عنوان يكى از مخالفين فعاليت هاى نظامى جنبش حزب الله لبنان در خاك اسرائيل، به تقويت جايگاه اين گروه در معادلات قدرت منجر خواهد شد. اما به هر حال به نظر مى رسد كه حزب الله لبنان نيز از اين فرصت نه براى فعاليت هاى نظامى برون مرزى كه به منظور نهادينه كردن هر چه بيشتر فعاليت هاى سياسى خود در لبنان بهره خواهد برد.

در حال حاضر عمر كرامى در حال رايزنى براى انتخاب اعضاى كابينه خود است. كرامى احتمالاً تلاش خواهد كرد كه كابينه ۳۰ نفره اش تا آنجا كه ممكن است دربرگيرنده نمايندگان همه گروه ها و جريان هاى سياسى باشد. آگاهان سياسى پيش بينى مى كنند كه از مجموع ۱۲۸ نماينده مجلس حدود ۷۰ نفر آنان به كرامى و وزيران پيشنهادى وى راى مثبت دهند. وى پنجشنبه شب پس از پذيرش پست نخست وزيرى، خواستار همكارى مردم با دولت براى پشت سر گذاشتن مشكلات داخلى و خارجى لبنان شد. كرامى ضمن اشاره به فشارهاى خارجى اى كه لبنان و سوريه اكنون در حال تحمل آن هستند، تاكيد كرد كه مواجهه با اين فشارها يك وظيفه است. وى در عين حال وعده داد كه كابينه اش دست كم ۷ ماه يعنى تا زمان برگزارى انتخابات پارلمانى لبنان دوام خواهد آورد. كرامى براى اثبات حسن نيت خود قول داد كه انتخاباتى را برگزار خواهد كرد كه زمينه بهترين حضور عمومى مردم فراهم آيد. اينكه وى تا چه حد قادر خواهد بود به اين وعده ها عمل كرده و لبنان را از بحرانى كه اكنون با آن مواجه است و احتمالاً با عدم همراهى سوريه طى ماه هاى آينده تشديد خواهد شد، رهايى بخشد، بى شك به ميزان فشارهاى غرب و تحولات آتى در خاورميانه بستگى خواهد داشت.