در حالى كه سوريه تلاش مى كند تا با اقدامات ديپلماتيك خود، از فشارهاى بين المللى كاسته و خطر اجراى قطعنامه شوراى امنيت را از خود دور كند، روز يكشنبه اعضاى مجلس نمايندگان آمريكا با اكثريت آرا قطعنامه اى را به تصويب رساندند كه با لحن شديدى پرونده حقوق بشر در سوريه را مورد انتقاد قرار داده و از اين كشور خواستند لبنان را ترك كند. به گزارش پايگاه اينترنتى الجزيره نمايندگان «حمله دمشق عليه كردها و سركوب كردن تظاهرات آزاديخواهانه» را محكوم كردند و سوريه را متهم به حمايت از حزب الله لبنان ساختند. به گزارش همين شبكه، قطعنامه جديد مجلس نمايندگان آمريكا هيچ مجازات تازه اى را فراتر از قانون حسابرسى سوريه دربر ندارد. ده ماه پيش مجلس نمايندگان آمريكا قانونى تحت عنوان قانون «حسابرسى سوريه» را تصويب كرد و در نهايت به امضاى جورج بوش رئيس جمهور آمريكا رسيد تا به اجرا درآيد. پس از آن شوراى امنيت سازمان ملل قطعنامه اى را تصويب كرد كه در آن دخالت سوريه در امور لبنان محكوم شده بود. گفته مى شود يك گروه مخالف سورى به آماده سازى قطعنامه جديد مجلس نمايندگان آمريكا كمك كرده است. چند روز پيش جمعيت دفاع از حقوق بشر سوريه نسبت به بازداشت ۱۶ تن از ائمه جماعت و سخنرانان مساجد كه ماه گذشته در شهر حماه سوريه دستگير شدند اعتراض كرد.

• پاسخ سوريه

عمار العرفان سخنگوى سفارت سوريه در آمريكا با ابراز تاسف نسبت به تصميم مجلس نمايندگان آمريكا، آن را ناشى از سلطه لابى صهيونيست ها بر اين مجلس توصيف كرد. وى به شبكه تلويزيونى الجزيره گفت: اين نمايندگانى كه قطعنامه جديد را تصويب كرده اند، همان كسانى هستند كه قانون مجازات سوريه را تصويب كرده بودند و اين نشان مى دهد كه به نظر آنها قانون قبلى بازتابى منفى داشته است. وى در ادامه گفت: مجلس نمايندگان آمريكا با تصويب اين قطعنامه جديد رابطه سوريه و آمريكا را بدتر كرد. العرفان همچنين يادآور شد: دمشق پيش از اين تاكيد كرده است كه قانون حسابرسى سوريه عليه تمام اعراب است چون در موقع تصويب يكى از اعضاى كنگره آمريكا گفت: «امروز قانون حسابرسى از سوريه و فردا قانون حسابرسى از عربستان سعودى تصويب مى شود»!

• اختلاف اعراب

در پى تصويب قطعنامه ۱۵۵۹ شوراى امنيت و محكوم كردن دخالت سوريه در امور لبنان، به پيشنهاد اين كشور نمايندگان دائمى كشورهاى عضو اتحاديه عرب در قاهره اجلاس تازه اى را برگزار كردند. موضوعات لبنان، عراق و فلسطين از اصلى ترين محورهاى اجلاس وزراى اتحاديه عرب طى روزهاى آتى خواهد بود. روز گذشته لبنان پيشنهادى را ارائه داد كه در صورت تصويب، كشورهاى عربى حمايت خود را از لبنان در مواجهه با قطعنامه اخير شوراى امنيت اعلام مى كردند. اما هنگام بررسى اين پيشنهاد اعراب دچار اختلاف شدند و نماينده اردن به شدت از اين پيشنهاد انتقاد كرد. هيات اردنى معتقد بود مقابله با يك قطعنامه بين المللى موجب ايجاد خدشه بر صداقت اعراب در برخورد با قطعنامه هاى بين المللى خواهد شد. از اين رو بدون رسيدن به يك نتيجه قطعى اتحاديه عرب پيشنهاد كرد موضوع لبنان و قطعنامه شوراى امنيت به اجلاس وزيران خارجه كشورهاى عرب ارجاع داده شود تا در مورد آن توافق كنند. در همين رابطه به گزارش ايرنا خانم «اسمى خضر» سخنگوى رسمى دولت اردن مى گويد: به مقامات سورى توصيه كرديم ديدگاه هاى آمريكا در مورد كشورشان را كه ويليام بارنز معاون وزير امور خارجه آمريكا به اطلاع آنان رسانده، خوب بررسى كنند. سخنگوى دولت اردن در مورد قطعنامه شوراى امنيت گفت: دولت اردن پيشتر توسط مروان المعشر وزير امور خارجه، از قطعنامه شوراى امنيت حمايت كرده و آن را مشروع مى داند. همچنين اسامه الباز مشاور سياسى رئيس جمهور مصر نيز در ديدار با يك هيات آلمانى گفت «مسئله حضور سوريه در لبنان بايد فقط توسط دو كشور حل و فصل شود.» به گزارش سايت اينترنتى ايلاف وى برخلاف مصر با فشار بر سوريه تاكيد كرد و افزود: حضور سوريه در لبنان بنابر خواست اتحاديه عرب بوده است. به هر حال اجلاس وزراى كشورهاى عرب بايد طى روزهاى آينده موضع خود را در رابطه با لبنان و قطعنامه ۱۵۵۹ شوراى امنيت اعلام كند اما سوريه بيش از آنكه به اتحاديه اعراب چشم دوخته باشد مى كوشد تا با تلاش هاى دوجانبه بحران رابطه خود با آمريكا و غرب را حل كند.

• ديدارهاى دوجانبه

به گزارش روزنامه «الشرق الاوسط» همزمان با نشست مشترك بشار اسد رئيس جمهورى سوريه و ويليام بارنز معاون وزير امور خارجه آمريكا، مقامات امنيتى دو كشور سوريه و عراق نيز براى بررسى نحوه كنترل مرزهاى مشترك تشكيل جلسه دادند. احمد حسن وزير اطلاع رسانى سوريه در گفت وگو با روزنامه الشرق الاوسط گفت: «ويليام بارنز در دمشق مسائل مختلف و در راس آن مسئله عراق و امنيت اين كشور را مورد بررسى قرار داد.» وى همچنين درباره حضور گروه هاى شبه نظامى فلسطينى در سوريه گفت: «دفاتر فلسطينيان در سوريه صرفاً جنبه اطلاع رسانى دارد و مسئولين آن به شكل دائم در آن حضور ندارند.» بااين وصف ديدار «فلاح النقيب» وزير كشور عراق از دمشق و همكارى سوريه در كنترل مرزهاى مشترك با عراق، ديدارى «مثبت» ارزيابى مى شود از سوى ديگر كشور قطر كه مى كوشد تا نقش ميانجيگرى بين دمشق و واشنگتن را بازى كند، روز دوشنبه پيامى را تسليم بشار اسد كرد. اين پيام توسط حمدبن جاسم وزير امور خارجه قطر به دمشق برده شد. همچنين «عماد مصطفى» سفير سوريه در واشنگتن اعلام كرد به زودى «فاروق الشرع» در واشنگتن با «كالين پاول» همتاى آمريكايى خود در حاشيه نشست مجمع عمومى سازمان ملل متحد با هم ديدار و گفت وگو خواهند كرد. وى با اعلام اين خبر گفت: «آمريكا و سوريه در خصوص تشكيل يك كميته مشترك براى بررسى مسائل مورد اختلاف فى مابين و دستيابى به توافقى در اين زمينه از جمله توافقنامه صلح با اسرائيل به توافق رسيده اند.» وى همچنين تاكيد كرد كه «راهكارهاى همكارى در زمينه كنترل مرزى بين سوريه و عراق نيز در اين نشست مورد بحث و بررسى قرار مى گيرد.» اين نخستين ديدار در اين سطح بين مقام هاى مسئول دو كشور طى يك سال گذشته خواهد بود عماد مصطفى، ديدار «ويليام بارنز» معاون وزير امور خارجه آمريكا را با بشار اسد، سرآغازى براى نشست هاى بعدى بين مقامات دو كشور دانست. اكنون بايد انتظار داشت كه آيا ديدارهاى دوجانبه و چندجانبه مقامات سورى و آمريكايى به طور مستقيم يا از طريق ميانجى هاى دو طرف مى تواند به نتايج و دستاوردهايى بينجامد. قطعنامه تازه مجلس نمايندگان آمريكا و محكوميت مضاعف سوريه، هر چند ضمانت اجرايى ندارد اما فضاى موجود را متشنج تر خواهد كرد. توصيه اردن بر جدى گرفتن قطعنامه شوراى امنيت و پذيرش توصيه هاى «ويليام بارنز» حاكى از همراهى اردن با موج جديد فشار بر سوريه است. همين مسئله اختلاف بين اعراب را دامن زده و آنها را از اتخاذ يك موضع قوى و واحد عليه فشارهاى مذكور بازمى دارد. اكنون سوريه به خوبى مى داند كه براى دور كردن پيامدهاى منفى قطعنامه ۱۵۵۹ تنها خود بايد دست به ابتكار تازه اى بزند.

• هم صدايى شوراى همكارى خليج فارس با شوراى امنيت

وزراى خارجه كشورهاى عضو شوراى همكارى خليج فارس از سوريه خواستند تا به قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل احترام بگذارد و نيروهايش را از لبنان خارج كند. اين اولين مداخله علنى در امور يك كشور عرب در اين شورا به شمار مى آيد. به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس، درخواست براى خروج سوريه از لبنان با اظهارات وزير امور خارجه اردن مبنى بر اينكه كشورش حامى قطعنامه سازمان ملل در راستاى خروج نيروهاى خارجى از خاك لبنان است، همراه است. به گزارش آسوشيتدپرس، وزراى خارجه شش كشور عضو شوراى همكارى خليج فارس اعلام كردند، تمامى قطعنامه هاى بين المللى بايد اجرا شوند و دولت ها نبايد آنها را برگزيده و به طور انتخابى به اجرا گذارند. «شيخ محمد صباح السالم الصباح» وزير امور خارجه كويت و رئيس شوراى همكارى خليج فارس گفت: شورا از قطعنامه هاى بين المللى حمايت مى كند و اين شامل آخرين تصميم اتخاذ شده توسط شوراى امنيت مبنى بر خروج تمامى نيروها از لبنان نيز مى شود. كشورهاى كويت، عربستان سعودى، قطر، بحرين، امارات متحده عربى و عمان از اعضاى شوراى همكارى خليج فارس هستند.