قرآن و سياست

باشگاه را خانه خود بسازيد  ورود اعضا  کاربر میهمان به باشگاه خوش آمدي  امروز دوشنبه 2 فروردين 1389  كاربران برخط 89 نفر

◄ قرآن و سياست

● نويسنده: گلناز - مقدم فر

● منبع: روزنامه - رسالت - تاريخ شمسی نشر 29/10/1388

در قرآن آياتي ذکر شده است که درباره حوزه سياست با محوريت دولت يا حکومت سخن گفته است. واژگاني از قبيل “اطاعت”، “امر”، “ملک”، “حکومت” و “سيادت” به معناي حکومت در مفهوم سياسي به کار گرفته شده است. از نگاه قرآن وجود حکومت در جامعه - به دليل ايجاد امنيت و پرهيز از خشونت - امري مطلوب است و استقرار آن ميان بني اسرائيل را در کنار استقرار نبوت ميان آنان، از نعمت هاي الهي برشمرده است. بنابراين، اصل شکل گيري حوزه اي بنام سياست با محوريت يک حکومت در طول تاريخ زندگي اجتماعي، مورد تائيد شريعت بوده وجود چنين نهادي با اهداف معنوي - شرعي سازگارتر است.
با اين حال، آيات زيادي که بيانگر تجربه هاي بجاي مانده از گسترش بي رويه يک سويه عقلانيت راهبردي موجود در عرصه سياسي است، آثار منفي سلطه عقلانيت منفي سياسي بر تاريخ اجتماعي انسان را بر ملا مي کند. به نظر قرآن اين حوزه مهم اجتماعي (نهاد سياست) نتوانسته امتحان تاريخي مقبولي را در پرونده هزاران ساله و همه جايي خود بر جاي گذارد. قرآن داستان هاي تلخي در اين زمينه بيان مي کند: طغيان و عصيان، غصب اموال، قتل و کشتار، گسترش دادن استضعاف همه جانبه در ميان مردم و عدم اجازه ابراز وجود به آنان، علو و استبداد، ادعاي الوهيت، فساد و فحشا، اسراف، استخفاف مردم و اسکتبار از جمله مواردي است که قرآن از پرونده حاکمان و حکومت ها درون نظام هاي مختلف بيرون کشيده و به بشريت معرفي مي نمايد. در قرآن درباره گرايش منفي موجود در قدرت سياسي به عنوان يک قاعده ياد شده است: “ (ملکه سبا) گفت: “پادشاهان هنگامي که وارد منطقه اي آباد شوند آن را به فساد و تباهي مي کشند و عزيزان آن جا را ذليل مي کنند؛ (آري) کار آنان همين گونه است” آيه ديگري ادعاي الوهيت از سوي نمرود را با قدرت سياسي و حکومت او مرتبط کرده و آن را سرمستي سياسي مي داند.
“آيا نديدي آن کس را [نمرود] که با ابراهيم درباره پروردگارش محاجه و مناظره نمود؟ زيرا خداوند به او حکومت داده بود (و بر اثر کم ظرفيتي از باده غرور سرمست شده بود). بر اين اساس مي توان استنباط نمود که در هر جا، قدرت سياسي وجود داشته باشد، گسترش واسط قدرت معطوف به منافع يک سويه تا حد ادعاي الوهيت و ابزاري کردن تمام عيار دين در راستاي منافع فردي راهبردي پيش خواهد رفت و به عبارت ديگر گسترش عقلانيت ابزاري حتا ديانت و شريعت و عصاره آن يعني توحيد را وارونه کرده و در خود خواهد بلعيد.
قصه فرعون در قرآن نمونه ديگري از آثار منفي گسترش واسط قدرت در جامعه است. فرعون با تکيه بر چنين قدرتي به قتل موسي فرمان داد و آن را به شکلي اعتقادي توجيه کرد، که قرآن از چنين حالتي به طغيان فرعون تعبير کرده است. هم چنين فرعون در سايه واسط قدرت سياسي، بني اسرائيل را به عبادت خود فراخواند. فرزندان آنان را کشت و زنانشان را زنده نگه داشت. نتيجه کلي اين بود که او از طريق تنظيم زندگي عمومي با تکيه بر اراده يک سويه خود، توانايي ارتباطي در آن جامعه را از بين برد و آنان را به لحاظ ظاهر و باطن، فکري و جسمي، مادي و معنوي به استضعاف کشاند و آن ها را تحقير کرد و سبک شمرد. ديگران برده تلقي شده و خودش تافته اي جدا بافته تلقي مي شد که تعبير قرآن از اين فخر فروشي در عرصه زندگي عمومي استکبار است.
آيات ديگري از ادعاي الوهيت، اعمال خشونت عليه بني اسرائيل و اهل بهتان بودن او در راستاي ابقاي سلطنت پرده بر مي دارد. در قصه خضر، غصب اموال مردم به وسيله حاکم بر ملا شده است.

منابع
1- قرآن، سوره هاي احزاب، شعرا، نمل، نسا، بقره، اعراف، عنکبوت.
2- تفسير سياست بر اساس اسلام، غلام حسين قلي نژاد.
3- مباني آزادي در کلام و فقه شيعه، نورالدين شريعتمداري.

62 بازديد 0 امتياز 0 نظر

◄ مطالعات موضوعي :


● سیاست	● قرآن

◄ دسته


● متن / مقاله

◄رسته :3

◄تاريخ ارسال:03/11/1388