سرانجام تهديد باراك اوباما رئيس جمهور ايالات متحده آمريكا نسبت به استفاده از حق وتوي خود در برابر سناي اين كشور نتيجه داد. سناي آمريكا طرح توليد 12فروند جنگنده اف 22را به بايگاني سپرد، باراك اوباما تهديد كرده بود كه اگر اين طرح تصويب شود آن را وتو مي‌كند. ساخت هر فروند از اين جنگنده‌ها 140 ميليون دلار هزينه دارد. سناي با 58 راي مخالف در مقابل 40 اي موافق طرح گنجاندن يك بودجه يك ميليارد و 750 ميليون دلاري در بودجه سالانه وزارت دفاع اين كشور را به منظور توليد دوازده جنگنده اضافي را رد كرد.

به راستي استفاده رئيس جمهور ايالات متحده آمريكا از حق وتو چه مبناي حقوقي و عقلاني دارد؟ چرا مجلس نمايندگان و فراتر از آن سناي ايالات متحده آمريكا هيچ گونه ابزاري براي جلوگيري از سهل انگاريها و زياده خواهيهاي احتمالي رئيس دولت خود ندارند؟در دوران رياست جمهوري بوش پسر نيز وي بارها از حق وتوي خود در برابر سنا و مجلس نمايندگان استفاده كرد. حدود دو سال قبل شاهد بوديم كه مجلس نمايندگان آمريكا با بي اعتنايي به تهديد رئيس جمهور آمريكا مبني بر وتوي هر طرحي كه مخالف حضور نيروهاي آمريكايي درعراق باشد، به طرح خروج نظاميان آمريكايي از عراق راي مثبت داد. براساس اين طرح، دولت واشنگتن مكلف بود همه 160هزار نيروي آمريكايي را طي 120 روز از عراق عقب بكشد. اما در نهايت شاهد بوديم كه بوش با همراهاي برخي سناتور هاي آمريكا مانع ازعملي شدن اين طرح گرديد. اين در حالي بود كه خروج كامل نيروهاي آمريكايي از عراق خواسته اكثريت شهروندان ايالات متحده بود و اين اراده عمومي در برابر زياده خواهي هاي فردي به نام جرج بوش رنگ باخت.

هم اكنون باراك اوباما نيز داراي همان حقوتودر برابر اراده ملت آمريكاست. اوباما از اينكه تهديد وي به وتوي لايحه سناي آمريكا در خصوص توليد جنگنده هاي اف 22 كارساز افتاده است خرسند است امااو در آينده اي نزديك هزينه تهديدات خود عليه سناي آمريكا را خواهد پرداخت. از سوي ديگر، چرا اوباما از حق وتوي خود در موارد نظامي استفاده مي كند و در خصوص مواردي مانند تعطيلي زندان گوانتانامو و توقف شكنجه زندانيان اين حق اصطلاح قانوني خود را ناديده مي انگارد؟

اگر رئيس جمهور ايالات متحده آمريكا از حق وتو بر خوردار است چرا چندي قبل، زماني كه مجلس نمايندگان آمريكا بودجه پيشنهادي وي جهت تعطيلي گوانتانامو را تصويب نكرد از اين حق خود صرف نظر كرد؟واقعيت امر اين است كه رئيس جمهور ايالات متحده آمريكا از حق وتوي خود نيز استفاده اي ابزاري مي نمايد و اين رمز زورگويي و سلطه طلبي ذاتي سكانداران كاخ سفيد اعم از دموكرات يا جمهوريخواه است. اوباما به صورت خودخواسته راه وروش پسر را در استفاده از حق وتوي رياست جمهوري ادامه مي دهد و فردي كه پس از اوباما به كاخ سفيد مي آيد نيز همين روش را تكرار مي كند.

بار ديگرگريزي به رخدادهاي مربوط به تعطيلي زندان گوانتانامو مي زنيم.

مخالفت سناي آمريكا با بودجه تعطيلي زندان گوانتانامو از ابعاد مختلفي قابل تحليل است. در اين خصوص دموكراتها روي جمهوريخواهان را سفيد نموده و از اوباما خواستند تا در خصوص تعطيلي زندان گوانتانامو توضيحات بيشتري ارائه نمايد!اين در حالي‌است كه اوباما در مبارزات انتخاباتي خود وعده داده بود زندان گوانتانامو را تعطيل نموده و به جنگ عراق نيز پايان دهد.

دموكراتهاي برجسته آمريكايي اعلام كردند سنا تا زماني كه “باراك اوباما” برنامه مشخص خود را براي انتقال بازداشت شدگان گوانتانامو اعلام نكند، بودجه تعطيلي اين زندان را تصويب نخواهد كرد. هري ريد رهبر اكثريت دموكرات سناي آمريكا در اين خصوص مي گويد:

“سنا با انتقال زندانيان گوانتانامو به داخل آمريكا براي محاكمه و يا گذراندن دوران محكوميتشان نيز مخالف است. اجازه نخواهيم داد تروريستها در خاك امريكا آزادانه زندگي كنند!”

اوباما براي تغيير مكان 240 زنداني گوانتانامو 80 ميليون دلار از كنگره درخواست كرد اما با مخالفت علني سنا مواجه گرديد. با توجه به اينكه وعده تعطيلي گوانتانامو در بطن مبارزات انتخاباتي سال 2008 دموكراتها گنجانده شده بود، اوباما مي توانست از اختيارات ويژه خود در مسند رياست جمهوري استفاده كرده و لااقل مجلس نمايندگان و كنگره را نسبت به استفاده از حق وتو تهديد نمايد اما رئيس جمهور ايالات متحده خود را مانند يك كودك در برابر تصميم سنا مستاصل نشان داد!حال چگونه است كه اين استيصال در قبال توليد موشكهاي اف 22 كه مسئله اي به مراتب كم اهميت تر از تعطيلي گوانتانامو محسوب مي شود رنگ باخته است؟آيا اوباما پاسخي در برابر اين سوال دارد؟

رئيس جمهوري آمريكا در نامه اي به اعضاي مجلس سنا ادعا كرده است كه ايالات متحده آمريكا ه هاي نظامي نيازي به توليد هواپيماهاي جنگنده ندارد. اين در حاليست كه حزب دموكرات مانند حزب جمهوريخواه به توسعه فعاليتهاي اشغالگرايانه خود در عراق و افغانستان مشغول است. پنتاگون صراحتا اعلام نموده است كه 22 هزار نيروي ديگر قرار است وارد ارتش آمريكا شود.

به نظر مي رسد اوباما بازي با حق وتوي خود در برابر مجلس نمايندگان و سنا را كمي زود آغاز نموده است. در اين خصوص دو سوال مده وجود دارد كه دموكراتهاي مدعي آژادي و حقوق بشر بايد به آن پاسخ دهند:

-1كليت استفاده از حق وتو توسط رئيس جمهور ايالات متحده آمريكا با كدام اصل حقوقي قال انطباق است؟آيا اين حق وتو به استقلال كنگره لطمه نمي زند؟!

-2چرا رئيس جمهور فعلي ايالات متحده آمريكا از اين حق وتو در قبال مسائل حياتي و ضروري ايالات متحده مانند تعطيلي گوانتانامو استفاده نمي كند و تنها در ابعاد نظامي اين اختيار را رونمايي مي كند؟

مسلما اوباما و حزب دموكرات پاسخي در برابر اين سوال و دهها سوال مشابهي كه در خصوص استفاده رئيس جمهور آمريكا از حق وتو به ذهن خطور مي كند ندارند.