دود میکند و روغنسوزی دارد. بنزین زیاد میخورد، اما بازدهی پایینی دارد. با اتاق و صندلی پوسیده، آدم رغبتی به سوار شدنش ندارد. برای صاحبان عمدتا کم درآمدش دردسر و برای شهر جز آلودگی و هدر دادن منابع انرژی، فایدهای ندارد. علاوهبر این، تردد چنین خودروهایی در سطح شهرها افزايش يارانه بخش انرژی را در پی داشته و ايمني پايين خودروها، باعث تصادفات جادهای و مرگومیر ناشی از آن شده است. این معضلات تا چندین برابر قیمت خودرو برای کشور، هزینه دارد و از لحاظ اقتصادی بهصرفه نیست. لذا دولت برای کم کردن شر چنین خودروهایی از سر شهروندان و البته صاحبان کم درآمد آن، برنامهای برای جايگزيني و از رده خارج كردن این خودروها تدوین کرد. به همین دلیل، در برنامه چهارم توسعه، قرار شد چهار میلیون دستگاه خودروی فرسوده را تا آخر امسال از رده خارج کنند. اما این قول و قرارها فقط در روی کاغذ باقی ماند؛ چراکه بهگفته حمیدرضا فولادگر، عضو کمیسیون صنایع مجلس، تاکنون فقط 600 هزار دستگاه خودروی فرسوده، خیابانها را به مقصد صنایع بازیافت ترک کردهاند.
در عینحال، توقف طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده، اشتغال حداقل چهار هزار نفر را در حوزههای مربوط به صنایع بازیافت به خطر انداخته است که در صورت ادامه روند كنوني، باید منتظر تعطیلی کارگاهها و بیکاری کارگران این بخش نیز بود.
اما بهنظر میرسد عمده علت توقف روند اجرایی خروج خودروهای فرسوده، توقف اعطای تسهیلات بانکی توسط دولت باشد. سیاستهای انبساطی پولی دولت، موجب کاهش پرداخت وام توسط بانکها شد و تقريبا از اواخر فروردين امسال و همزمان با متوقف شدن پرداخت نقدي، اجراي طرح خروج خودروهاي فرسوده نيز به حالت تعليق درآمد. این در حالی است که خودروسازان نیز از عهده تأمین منابع مالی چنین طرحی بر نمیآیند و شرکتهای لیزینگی به علت نرخ بالای سود، مورد استقبال متقاضیان طرح جایگزینی خودروهای فرسوده قرار نمیگیرند.
در این میان سال گذشته برای کمک به خودروسازان در اجرای طرح جایگزینی خودروهای فرسوده، طرحی به تصویب رسید که طبق این مصوبه به ازای خروج خودرو توسط خودروسازان، تخفيف گمركی براي واردات قطعه در نظر گرفته میشد. اجرای این مصوبه برای امسال، احتیاج به ابلاغ توسط معاون اول رییسجمهور دارد که با گذشت دو ماه از سال، هنوز انتظار امضای دکتر داودی را میکشد.
اما راهنمایی و رانندگی بدون توجه به ضعف دستگاههای اجرایی، به تازگی خبر از ممنوعیت تردد خودروهاي شخصي بالاي 25 سال عمر داده است. البته سن مجاز خودروهاي دولتي را در پايان سال 1390 حداكثر 15 سال، تاكسي 10 و مينيبوس و ميدلباس 15، اتوبوس شهري 10، اتوبوس برونشهري 15، كاميون و كشنده 25، وانت 15 و موتورسيكلت 10 سال اعلام کرده است. طبق گفته سردار رویانیان، بر اساس اين قانون، از اول ارديبهشت سال 88، تردد كاميون و مينيبوس بالاي 35 سال نيز بايد ممنوع ميشد.
از سوی دیگر، با وجود استقبال صاحبان خودروهای فرسوده از اجرای چنین طرحی، سردار رویانیان هر از چندگاهی با خبرهای ممنوعیت تردد این خودروها، نقش سوهان روح را برای صاحبانش ایفا میکند! گویا با وجود عملکرد ضعیف سازمانهای مسئول برای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده، مردم باید هزینههای آن را پرداخت کنند.