ميان علوم گوناگون به ويژه در عرصه دين‏پژوهى، برخى علوم در عين اين‌كه عنوان مشخص و مستقلى دارند، از نظر موضوع يا روش، همچنين از لحاظ قلمرو، ارتباط تنگاتنگى به هم داشته تا جايى كه برخى، آن‌‌‌‌ها را يك علم تلقى مى‏كنند. در حوزه دين‏پژوهى، علومى نظير علم كلام، فلسفه دين و الاهيات، از اين امر مستثنا نیست و گاهی در تحقيقات و مباحث مربوط به آن‌ها خلط صورت مى‏گيرد؛ از اين رو در تحقيق حاضر سعى شده مرز ميان اين علوم تعيين، و نقاط افتراق و اشتراك آن‌ها نيز مشخص شود.

براى تعيين قلمرو هر يك از اين علوم، ابتدا، علم كلام و مسائل مرتبط با آن محوريت قرار گرفته و در ادامه، تشابه و تفاوت آن با الاهيات و فلسفه دين تبيين شده است. افزون بر اين‌كه در هر يك از علوم، تفاوت هر علم با زير شاخه‏ها و زير مجموعه‏هاى آن نيز مطرح شده است.

فهرست مطالب کتاب به شرح زیر است:

- كلام در لغت و اصطلاح

- موضوع علم كلام

- اهداف و غايات علم كلام

- روش علم كلام

- تعريف علم كلام

- كلام جديد

- نمونه‏هايى از مسائل جديد كلامى

- كلام فلسفى

- الاهيات و تفاوت آن با كلام

- فلسفه دين

- تفاوت فلسفه دين با علم كلام

- فلسفه دين و كلام جديد

- الاهيات و فلسفه دين