عده اي، از برگزار كنندگان كنفرانس ها و همايش هاي حق بازگشت آوارگان به اين دليل كه فراخوان ها و يا بيانيه هاي پاياني اين گونه كنفرانس ها خالي از ذكر مقاومت مسلحانه به رغم اهميت آن در مقابله با استعمارگران صهيونيست است، انتقاد مي كنند. جاي هيچ گونه شك و شبهه اي در اين نيست كه سران صهيونيست و طرفداران و حاميان صهيونيسم در دو طرف اقيانوس اطلس پيوسته با قطعنامه هاي بين المللي مخالفت و به بيانيه ها و يادداشت هاي سياسي هر چند كه منطقي به نظر بيايند توجهي نمي كنند و در واقع آن ها تنها زبان زور را مي فهمند. همچنين بديهي است كه حمايت از مقاومت و تقويت نقش آن در نبرد با اشغالگران در فلسطين از شاخص هاي اصلي درست بودن مواضع سياسي عربي به طور عام و فلسطيني به طور خاص است، اما واقعيت اين است كه ارزيابي مواضع فعالان برگزاري كنفرانس هاي حق بازگشت و بيانيه هاي آنان بدون بررسي هدف استراتژي طرف هاي بين المللي از تشكيل رژيم صهيونيستي نتيجه اي درست در پي نخواهد داشت.

طرف هاي بين المللي حامي صهيونيسم، رژيم صهيونيستي را تحت فشار جنبش صهيونيسم و اقليات هاي يهودي در اروپا و آمريكا و نيز اين رژيم را تنها از آن جهت كه پناهگاهي امن براي يهوديان فقير اروپايي باشد كه نژادپرستان اروپايي از آنان به تنگ آمده اند تشكيل ندادند بلكه اين رژيم را به وجود آوردند تا به عنوان يك جسم غريب بين دو بخش سرزمين عربي فاصله بياندازند و وحدت و يكپارچگي عرب ها را نابود سازند و مانع از فعاليت ملي گرايانه مصر شود. رژيم صهيونيستي را به وجود آوردند تا در امت اسلام اختلاف و شكاف عميق تر شود و اين رژيم بتواند كالاهاي خود را در بازارهاي عربي به فروش برساند. با تامل در ادبيات كساني كه خواستار اجراي پروژه صهيونيسم شدند و حاميان آن، متوجه مي شويم كه اينان با سر دادن شعار "سرزمين بدون ملت براي ملتي بدون سرزمين" همگي بر اين نكته اتفاق نظر دارند كه فلسطين را از وجود عرب ها خالي كنند و به جاي آن ها يهوديان را اسكان دهند. يك چنين مساله اي در قطعنامه هاي بين المللي نظير اعلاميه بالفور كه در پي آن رژيم صهيونيستي تشكيل شد كاملا نمايان است. در اين اعلاميه هويت ملي فلسطينيان انكار شده و از فلسطينيان تنها به عنوان طوايف غير يهودي مقيم فلسطين ياد شده است.

هنگامي كه مجمع عمومي سازمان ملل در تاريخ 11/12/1948م. قطعنامه 194 را صادر كرد مساله آوارگان فلسطين را به كميته امور آوارگان سازمان ملل واگذار نكرد كه متولي امور همه آوارگان جهان است كه بر اثر وقوع جنگ آواره شده اند و نيز موظف به بازگرداندن آنان به خانه و كاشانه اصلي شان است و تنها به تشكيل آژانسي تحت نام آنروا (آژانس كاريابي و امداد رساني به آوارگان) بسنده كرد. با تشكيل اين آژانس عملا سازمان ملل كاري كرد كه آوارگان را در اردوگاه ها اسكان داده شوند و اين مساله با قطعنامه بين المللي مربوط به بازگشت آوارگان به خانه و كاشانه شان و نيز استرداد همه دارايي و پرداخت غرامت مالي به آنان كاملا در تضاد و نشان دهنده همدستي طرف هاي حاكم بر جهان بر قطعنامه ها و تصميمات سازمان ملل از جمله قطعنامه 194 است. طرف هاي حاكم بر جهان بر اين باورند كه بازگشت آوارگان فلسطين به مهين اصلي شان با هدف راهبردي آن ها مبني بر تشكيل رژيم صهيونيستي در منطقه و حمايت از آن در تضاد است.

براي تحقق اين راهبرد، از همان روزهاي نخست فاجعه طرح هاي مربوط به اسكان آوارگان در ميهني جايگزين و راه اندازي پروژه هاي آبي در رود اردن براي اشتغال آوارگان مطرح شد. ادغام رژيم صهيونيستي در محيط عربي از ديگر اهداف اجراي اين راهبرد بوده است. از زمان بروز فاجعه تاكنون، طرح ها و پروژه هاي بسياري مطرح شد و رهبران اسبق و فعلي آمريكا و اروپا بارها اين طرح ها را ترويج كردند اما به رغم همه سختي ها و محنت هاي آوارگان در اردوگاه ها، تقريبا همه گروه هاي فلسطيني با آن ها به مخالفت برخاستند. لذا منطقي است اگر گفته شود كه پايبندي به حق بازگشت و تاكيد بر آن به عنوان حق غير قابل چشم پوشي نخستين اشكال مقاومت مي باشد كه ملت هاي عربي و فلسطيني آن را ابداع نمودند.

پايداري و پايبندي بر حق مقاومت، مانعي قوي در راه كليه توطئه ها براي حذف مساله فلسطين به شمار مي آيد؛ توطئه هايي كه از زمان امضاي پيمان هاي آتش بس در سال 1949 از پي هم شكل گرفتند.

"ناحوم گلدمان" در ياداشت خود مي نويسد: روزي نزد بن گوريون رفتم و به وي گفتم: اكنون كه شما با عرب ها تواقنامه هاي آتش بس امضا كرده ايد فرصت صلح با آن ها نيز مهياست. بن گورين در پاسخ گفت: هيچ حاكم عربي توافقنامه صلح را امضا نمي كند مگر آن كه ما به مناطق تقسيم شده و آوارگان به خانه و كاشانه شان بازگردند و اين مساله اي است كه ما با آن مخالفيم و هرگز آن را نمي پذيريم.

در سال 1953م. "جان فوستر دالاس" وزير خارجه وقت آمريكا موضوع صلح با كشورهاي عربي را براي جمال عبد الناصر رئيس جمهوري وقت مصر مطرح كرد به اين شرط كه صهيونيست ها به مناطق تقسيم شده بازگردند و منطقه "نقب" به عرب ها داده شود. اين مساله در "طرح برنادوت" و قطعنامه 194 سازمان ملل نيز ذكر شده است. هنگامي كه اين طرح به "شاريت" نخست وزير وقت رژيم صهيونيستي عرضه شد گفت: بازگشت به مناطق تقسيم شده به مثابه خودكشي و بازگشت آوارگان شبه خودكشي است و در اين ميان هر كس كه موضوع پرداخت غرامت هاي مالي به آوارگان را مطرح مي كند بايد درباره تهيه اموال مورد نياز هم چاره انديشي كند به اين دليل كه اسراييل درآمد مازاد براي اجراي اين طرح در اختيار ندارد.

بيل كلينتون در سال 2000م. در كمپ ديويد مصر براي حل مشكل آوارگان پيشنهادي را مطرح كرد كه قطعنامه 194 سازمان ملل را ناديده گرفت و لذا ياسر عرفات رئيس فقيد تشكيلات خودگردان با اين پيشنهاد كلينتون مخالفت كرد و بدين ترتيب نشست كمپ ديويد ناكام ماند و از آن روز به بعد عرفات تا زمان مرگش به اقامت اجباري در مقر تشكيلات خودگردان در رام الله محكوم شد.

از شصت سال گذشته تاكنون هيچ يك از فعالان برگزاري كنفرانس هاي حق بازگشت از مقاومت مسلحانه انتقاد صريح يا غير صريح نكرده اند هر چند كه در دعوتنامه ها يا بيانيه هاي پاياني كنفرانس ها و همايش ها، نامي از مقاومت مسلحانه نبرده اند و اين در حالي است كه مخالفان يا معترضان به مقاومت مسلحانه همگي با چشم پوشي از قطعنامه 194 در حق بازگشت كوتاهي كرده اند به علاوه اين كه در طول اين سال ها در هر طرح سازشكارانه اي با دور زدن قطعنامه 194 سازمان ملل، واژه "ايجاد يك راه حل عادلانه براي مساله آوارگان" همواره تكرار شده است و اين گونه حمايت كامل طرف هاي جهاني از پروژه صهيونيسم شان كه با بازگشت آوارگان به شدت مخالفند، ناديده انگاشته شده است.

با اين تفاصيل ما مي توانيم بر اهميت مشاركت در همايش عربي و بين المللي حق بازگشت كه قرار است در دمشق طي روزهاي شنبه و يكشنبه برابر با پانزدهم الي شانزدهم نوامبر آينده برگزار شود پي ببريم. كشورهاي مسلمان بايد به فراخوان كميته مقدماتي اين همايش پاسخ مثبت بدهند؛ چرا كه پايبندي به حق بازگشت، مقاومت اصيل و ريشه دار عليه پروژه صهيونيسم و راهبردي است كه اسراييل بر اساس آن در فلسطين شكل گرفته است.