مقاله «بررسی تأثير انفاق بر نابرابری درآمدها در ايران»، نوشته «حسن سبحانی» و «وحيد مهربانی» در فصلنامه علمی ـ پژوهشی «اقتصاد اسلامی» منتشر شده است.
به گزارش خبرگزای قرآنی ايران (ايكنا)، نويسندگان اين مقاله معتقدند كه اقتصاد همواره در كنار بحث توليد ملی و دغدغههای مربوط به ميزان توليد و نرخ رشد آن، بحث درآمد ملی و نحوه توزيع آن ميان افراد و خانوارها و نابرابریهای موجود در آن مطرح است. در اين ميان به علت نوع ساختار سياسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه، انحرافهايی در توزيع درآمد حاصل میشود كه میتواند باعث بروز مشكلها و عدم تعادلهايی در آن شود.
سبحانی و مهربانی در بخشی از مقاله خود مینويسند: هر چند نابرابری درآمدها از ديد اسلام امری طبيعی است، اما اين بدان معنا نيست كه اسلام انباشت درآمد، ثروت و بهرهمندی از درآمدهای هنگفت به وسيله گروه اندكی از جمعيت (ثروتمندان) و نابرابری شديد و نامعقول درآمدها و ثروتها را تأييد كند.
اسلام ضمن قبول حدی از نابرابری درآمدی، به دنبال وضعيت مطلوبی از توزيع درآمد است كه اين وضعيت با توجه به معيارهای توزيع درآمد مشخص میشود كه عبارت از مبادله و نياز هستند. حتی اگر در جامعه نيازمندی نباشد، اسلام برای از بين بردن مفاسد اجتماعی و دينی مانند گسترش كارهای پست و شنيع در ميان افراد كم درآمد و پديد آمدن زمينه حرص، مالپرستی و غفلت از ياد خدا در ميان افراد كم درآمد، كاهش تفاوت سطوح معيشتی افراد را از راه تعديل نابرابریهای درآمدی و ثروتی توصيه میكند.
انفاق در اسلام امری بزرگ، تربيتی و جهتگيری الاهی و ريشهدار است و به همين جهت اسلام مردم را به بخشندگی برمیانگيزد. قرآن و احاديث، مردم را به سوی انفاق تشويق كرده و چنان خواستهاند كه آدمی، بخشندگی و انفاق را جزو اخلاق نيكو و رفتار نشاط انگيز خود قرار دهد. اين موضوع میرساند كه اسلام مردم را برآن وامیدارد كه اموال و امكانات را از مالكيتهای انحصاری درآورند و آنها را محبوس نسازند و در راه مصالح جامعه به مصرف برسانند.
با نظر به اهميت و نقش عاملهای غيراقتصادی در مقوله توزيع درآمد، نويسنده در اين مقاله پس از بخش اول كه مقدمه است به بررسی تأثير انفاق بر توزيع درآمد در ايران میپردازد به اين ترتيب كه در بخش دوم، روششناسی و فرضيه خود را معرفی میكند، در بخش سوم، مروری بر مطالعههای انجام شده درباره تأثير عاملهای گوناگون بر نابرابریهای درآمدها دارد. در بخش چهارم، ادبيات موضوع و در بخش پنجم، تحليلی در باب انفاق در اسلام و تأثير آن بر نابرابری را ارائه میكند. بخش ششم هم نتيجههای برآورد معادلههای رگرسيونی مربوطه را در برمیگيرد و در پايان نتيجهگيری را ارائه میكند.
آخرين شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی «اقتصاد اسلامی»، با مديرمسئولی «علیاكبر رشاد» و سردبيری «عباس عربمازار» منتشر شده است.
