به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، متن فوق بخشی از مقاله نقد «فيروزه صادقزاده» بر كتاب شرح «قواعد المرام» است كه در آخرين شماره از ماهنامه تخصصی «كتاب ماه فلسفه» منتشر شده است.
به زعم ناقد كتاب، «قواعد المرام فی علم الكلام»، اثر «ابن ميثم بحرانی»، فيلسوف و متأله قرن هفتم، كتابی است در بررسی اصول اعتقادی شيعه اماميه كه تحت هشت قاعده تنظيم شده است. مؤلف نخست به بيان مقدمات پرداخته است و در قاعده دوم، احكام كلی معلومات را كه شامل احكام كلی وجود است، بيان میكند.
وی میافزايد: قاعده سوم اختصاص به بحث حدوث علام دارد و در قاعدههای چهارم تا هشتم به ترتيب، در باب اثبات علم به صانع و صفات او، اقسام و احكام آن، نبوت، معاد و سرانجام امامت، اعتقادات كلامی شيعه را مطرح كرده است.
صادقزاده معتقد است: آنچه به عنوان اشكال در اين نقد مطرح میشود، خواننده فهيم با نگاهی اجمالی به اصل كتاب ابن ميثم و آنچه در اين اثر به عنوان شرح آن مطرح شده، به راحتی نقائص و اشكالات آن را در خواهد يافت. گفتنی است كه پرداختن به اثری كلامی در باب اصول اعتقادی شيعه كه از سوی يكی از متألهان برجسته قرن هفتم تصنيف شده، كاری بزرگ و مسئوليتی سنگين است.
به اعتقاد مؤلف: دقت در برگرداندن مطالب، چنانچه قصد شرح آن باشد، استفاده از منابع معتبر با صلاحيت علمی و نيز سعی در رعايت اصل امانتداری از اصول و نخستين وظايفی است كه محقق محترم میبايست در نظر داشته باشد. لكن آنچه در اين اثر به عنوان شرح اثر «ابن ميثم» عرضه شده، تا آنجا كه اين حقير ملاحظه كردهام اغلب اين اصول رعايت نشده است، گرچه شارح محترم تلاش بسياری در رعايت آن داشته و در برخی موارد به آن عمل نموده است.
وی در جايی ديگر مینويسد: اشكالات اين اثر به دو بخش تقسيم میگردد: بخش اول اشكلات كلی و عام است، مانند نام كتاب كه به طور ناقص بيان گريده است چون عنوان اصلی اين كتاب «قواعد المرام فیعلم الكلام» است كه مترجم تنها به ذكر «قواعد المرام» روی جلد بسنده كرده است.
بخش دوم اشكلات علمی و فنی است كه خود شامل دو بخش پاورقی و متن كتاب میشود. در بسياری پاورقیها مطلب به قدری ابتدايی است كه از ابتدايیترين اطلاعاتی محسوب میشود كه نه تنها دانشجو و دانش پژوه حوزه علم كلام، كه يك دانشجوی مبتدی در انواع شاخههای الاهيات از آن به خوبی آگاه است.
از ديگر اشكالات مربوط به پاورقی علاوه بر فاقد ارجاع بودن آن مشخص نبودن مبنای ادعای مترجم و صحت گفتار وی است. برخی اشتباهات فاحشی هم به چشم میخورد كه نه از نوع ارجاع است و نه از نوع عدم شرح و توضيح.
صادقزاده ادامه میدهد: دكتر مصطفوی در پيشگفتار اذعان نموده است كه مجموعه حاضر شامل ترجمه، منابع و شرح كتاب قواعد المرام میباشد، لكن متن اين اثر ترجمه است و گهگاه به زيور پاورقیهايی كه آن هم سرشار از اشكالات علمی و فنی است.
آخرين شماره ماهنامه تخصصی «كتاب ماه فلسفه» در حوزه اطلاع رسانی، بررسی و نقد آثار با صاحب امتيازی «خانه كتاب» و سردبيری «علی اوجبی» روانه بازار نشر شده است.
