مقاله «زنان تاريخ معاصر ايران در چهار دهه اخير»، توسط «مرتضی شيرودی» نوشته شده و در آخرين شماره از دو هفتهنامه «پگاه حوزه» (شماره 236، مردادماه 1387) منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، توده زنان مسلمان عمدهترين تلاشها و اقدامات سياسی تاريخ معاصر ايران را رقم زدهاند. مقاله حاضر نيز با فرض اين اصل، در صدد پاسخگويی به اين پرسش است كه چرا بيشترين فعاليت سياسی زنان در دهههای گذشته تاريخ ايران به اين قشر متعلق بوده است؟
بخش نخست اين مقاله در شماره قبلی نشريه تقديم خوانندگان شد، با تبيين چارچوبهای نظری بحث در قالب سه نظريه محافظهكارانه، آزادیخواهانه و ميانهگرايانه، مهمترين كوششها و مظاهر فعاليت سياسی زنان تاريخ معاصر ايران در دهههای 40 و 50 را تحليل كرد. تحليل كوششها و نمودهای فعاليت سياسی زنان معاصر ايران در دهههای بعدی را در اين شماره میتوانيد بخوانيد.
نتايج چندی از اين مقاله به دست میآيد كه برخی از آنها عبارتند از: از ميان سه نظريهای كه برای تحليل فعاليتهای سياسی اجتماعی زنان و زنان ايران به كار میرود، نظريه آزادیخواهانه از قدرت تبيينكنندگی افزونتری برخوردار است. نظريهای كه بر آن است كه به تشريح و تأييد توانايی زنان در تعيين هرگونه خط مشی سياسی بدون دخالت دولت و يا دخالت اندك حكومت بپردازد و میكوشد ناتوانی و يا كم توانی نظام سياسی در قالببندی فعاليتهای سياسی زنان را نشان دهد. به علاوه سعی وافری دارد تا توانايی زنان را برای تغيير الگوهای رفتاری سياسی اجتماعی به تصوير بكشد.
در تاريخ معاصر ايران همه زنان دارای نقش سياسی اجتماعیاند، چه زنانی كه برای توسعه ايران نگاه به بيرون دوخته بودند و چه زنانی كه به رجل ميهنی بیكفايت و سرسپرده اميد داشتهاند و ديگر زنان. ولی با توجه تلاش اين مقاله در رونمايی وقايع تاريخی كه نقش سياسی اجتماعی توده زنان مسلمان در آن روشن است، نقش عمده را بايد به توده زنان مسلمان داد و از اينرو است كه بيشترين تحولات تاريخی دهههای گذشته ايران اغلب رنگ و بوی دينی و مذهبی به خود گرفته است.
البته نمیتوان و نبايد تأثير آگاهیبخش زنان روشنفكر و پشتيبانیهای حمايتی زنان دربار را در تلاش سياسی اجتماعی اين دسته از زنان ناديده گرفت، اگرچه اين تأثيرها و حمايتها اندك بوده است. بدين وسيله مقاله حاضر اثبات كرده كه توده زنان مسلمان بيش از ديگر زنان در امور سياسی اجتماعی چهاردهه اخير نقش آفريدند.
زنان هم اينك میتوانند با غرور بگويند كه توانستهاند به باور و اعتمادی كه امامخمينی(ره) و مقام معظم رهبری به آنان داشتهاند، در صحنه عمل پاسخ مثبت دادهاند. آنچه باقی مانده، بحث و جدال در ضرورت حضور و توانايی زنان در اداره امور نيست، بلكه آنان بايد به گذشته بنگرند و با درس و آموزش بيشتر از آن، به آينده بينديشند
با توجه به ايفای نقشهای مختلفی كه زنان تاكنون برعهده گرفته و آنرا اغلب با موفقيت پشت سرگذارده اند، ديگر جايی برای گفتن و نوشتن اينكه زنان در خانهها بمانند و كار اداره كشور را به مردان بسپارند، باقی نمانده است.
زنان هم اينك میتوانند با غرور بگويند كه توانستهاند به باور و اعتمادی كه امامخمينی(ره) و مقام معظم رهبری به آنان داشتهاند، در صحنه عمل پاسخ مثبت دادهاند. آنچه باقی مانده، بحث و جدال در ضرورت حضور و توانايی زنان در اداره امور نيست، بلكه آنان بايد به گذشته بنگرند و با درس و آموزش بيشتر از آن، به آينده بينديشند و به ارتقای توانايیهای خود بپردازند.
گام نخست در اين راه، تقويت نقاط مثبت گذشته و دور افكندن آسيبهايی است كه حضور اجتماعی آنان را با خطر مواجه میسازد، يكی از اين آسيبهای احتمالی، سنگين شدن كفه حضور اجتماعی به زيان وظايف مادری و همسری است، البته آنان توجه دارند راه پشت سر نهاده به دليل اعتماد به نفسی بوده كه انقلاب اسلامی و رهبری آن به آنها داده است و راه باقی مانده را بايد با افزايش اعتماد به نفس به پيش ببرند.
دو هفتهنامه پگاه حوزه به صاحبامتيازی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم و مديرمسئولی و سردبيری «سيدعباس صالحی» و با همكاری شورای سياستگذاری متشكل از «عبدالرضا ايزدپناه» و «احمد ترابی» منتشر میشود و به بهای 1500 ريال در اختيار علاقهمندان قرار میگيرد.
