مقاله «هويت و حجاب زنان مسلمان در غرب»، توسط پروفسور «سيدعلی» نوشته شده و به وسيله «زهرا حاجی‌آخوندی» ترجمه شده و در آخرين شماره از ماه‌نامه «خردنامه همشهری» (شماره 27، تيرماه 1387) منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، پروفسور «سيد‌ علی» دانش‌آموخته دپارتمان جامعه‌شناسی دانشگاه ويرجينياست. وی هم‌اكنون در دپارتمان جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی دانشگاه لانگ ايسلند، واحد بروكلين نيويورك مشغول به فعاليت است. در اين مقاله با توجه به نگاه جامعه‌‌شناختی مؤلف، دين اسلام به منزله هويتی قومی يا نژادی مورد تحليل قرار گرفته است.

در سال‌های اخير برخلاف پيش‌بينی‌ها حجاب به مثابه پوشش اسلامی در ميان مسلمانان امريكا ـ خصوصا نسل دوم مهاجران مسلمان كه در امريكا به دنيا آمده يا در آن‌جا رشد كرده‌اند ـ، مقبوليت فزاينده‌ای داشته است.

گر چه اين موضوع نخست امری دينی و نشانه‌ای از رويكرد جامعه‌ مسلمانان امريكايی به رعايت هرچه بيشتر شعائر دين اسلام است، اما نويسنده مقاله با تحليل جامعه‌شناختی مسأله بر اين است كه تغيير شرايط سياسی ـ اجتماعی مسلمانان مهاجر در آمريكا خصوصا پس از حادثه 11 سپتامبر از يك‌سو و بازنگری ايشان در معنا و مفهوم مسلمانی از سوی ديگر به بازسازی هويت اسلامی و ارائه قرائتی جديد از از اسلام و رواج اعمال دينی اسلامی در ميان جوانان انجاميده و در نتيجه حجاب معنايی فراتر از وظيفه‌ای صرفا دينی يافته است.

وی در بخش نتيجه‌گيری اين مقاله می‌نويسد: من در اين مقاله علت استفاده از حجاب توسط زنان مهاجر نسل دوم در امريكا را بررسی كرده‌ام. آنان حجتاب را فرمانی الهی و يك رفتار شايسته اسلامی می‌دانند. بسياری احساس می‌كنند كه حجاب از توجه ناخواسته مردان جلوگيری می‌كند. استفاده از حجاب به صورت گروهی نتيجه هم‌نشينی با دوستان با حجابشان است. برخی با حمايت خانواده و دوستانشان شروع به استفاده از حجاب می‌كنند و برخی ديگر هم با وجود مقاومت خانواده، دوستان، همكلاسی‌ها و ديگران بدان روی می‌آورند.

بررسی تغييرات دامنه نژادگرايی به عنوان متغير در طول زمان نشان می‌دهد كه هويت اسلامی در سال‌های اخير در ايالات متحده امريكا معنادارتر شده است. اين امر بيشتر حاصل كاوش‌های درونی و تأملات درباره معنای مسلمان بودن در آمريكا بوده و احساسی عميق‌تر از مسلمان بودن را كه فراتر از ديگر انواع روابط نژادی است، شكل داده است.

پروفسور «سيد‌علی» دانش‌آموخته دپارتمان جامعه‌شناسی دانشگاه ويرجينياست. وی هم‌اكنون در دپارتمان جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی دانشگاه لانگ ايسلند، واحد بروكلين نيويورك مشغول به فعاليت است

پوشيدن چادر و روسری آشكارترين نشانه اين حركت در جهت مسلمان بودن است. اين جنبش اسلامی كاملا درونی است و بخش عمده‌ای از آن بدون دخالت سالخوردگان و بدون ارتباط با تغييرات در اعمال اسلامی مناطق ديگر اتفاق افتاده است و حتی تعامل با ديگر مسلمانان و آمريكايی‌های غيرمسلمان زمينه‌ای انتقادی از فهم اين تغييرات در اعمال دينی فراهم آورده است.

اما اين تغيير در عمل دينی تنها تغيير مهم برای مسلمانان آمريكا نيست. در اين‌جا ديدگاه مسلمانان حاضر، درباره اصطلاحات عمل، تعصب دينی و طبقه اجتماعی نسبت به دهه‌های 70 و 80 كه مسلمانان كمتر بودند، كاملا متفاوت است. اين تفاوت به خصوص در مجمع ايسنا در سال 1999 قابل رؤيت بود كه زنان جوان، روسری و چادر پوشيده بودند و در اطراف پرسه می‌زدند. اختلاف طبقاتی و نژادی ميان مسلمانان به ويژه در در ميان مهاجران نسل دوم پيچيده شده است. تعامل آن‌ها با ايالات متحده، با اسلام، با والدين و دوستانشان انبوهی از اعمال نژادی و لايه‌ای پيچيده از هويت‌ها را توليد كرده است.

اين مجموعه متنوع خارج از حيطه اين مقاله است، اما كافی است كه گفته شود نه يك قرائت واحد و مورد اتفاق از اسلام در امريكا پيدا می‌شود و نه ما می‌توانيم بگوييم كه همه مسلمانان امريكا تلقی مشابهی از دين دارند يا كاملا به آن متعهد هستند. استفاده از حجاب بروزی كاملا روشن از استراتژی برخی از زنان جوان در جهت مطالعه و پذيرش اسلام به مثابه راه زندگی است.

ماه‌نامه «خردنامه همشهری» به صاحب امتيازی مؤسسه همشهری و مديرمسئولی «حسين انتظامی» و سردبيری دكتر «سيد‌باقر ميرعبداللهی» هر ماه منتشر می‌شود و با بهای 4000 ريال در اختيار علاقه‌مندان قرار می‌گيرد.