"فرهنگ واژگان گويش‌هاي ايران"، نوشته غلامرضا آذرلي از سوي نشر هزار كرمان با همكاري كتابفروشي بلخ به چاپ رسيد.به گزارش خبرگزاري كتاب ايران‌(ايبنا)، فرهنگ واژگان گويش‌هاي ايران، پيوست‌ها، پاره‌اي از واژگان همگون در دور‌دست‌هاي ايران، برابرياب فارسي،‌ نمايه، كتابنامه و كتابشناسي زبان و گويش‌هاي ايران به فارسي، هفت بخش اين كتاب را تشكيل مي‌دهند.

نگارنده در پيشگفتار ضمن اشاره به انگيزه‌اش براي گردآوري واژه‌ها و گويش‌هاي بومي از شهرها و روستاهاي كشور چنين آورده‌است: انگيزه‌ام در وهله نخست اين بود كه بتوانم درحد توان خود،‌ گامي در راه شناخت فرهنگ ملي برداشته باشم و در وهله دوم، خود با اين فرهنگ بركنار، ولي ديرپا، آشنا گردم.

وي در ادامه مي‌آورد: آشنايي با اين دنياي بزرگ فرهنگي و شناخت آن، ‌سال‌ها مشغوليت و سرگرمي شيرين من بود و سررشته آن را هيچوقت از دست نداده‌ام. از هر مسافرت به نقطه‌اي از ايران و مباشرت با مردمان آن و نيز هر نوشته و گفته‌اي بهره گرفتم و در ثبت و ضبط هر نكته‌اي كوشيدم.

وي تأكيد مي‌كند: با مراجعه به واژه‌نامه‌هاي محلي، آن‌ها را يكدست و صرفا بومي نيافتم زيرا اغلب آن‌ها به قصد جمع‌آوري گويش‌ها، ‌از اين‌كه واژه‌هاي غيرفارسي راه‌يافته به زبان محلي را اضافه نمايند، ابا نكرده و گذشته از نام‌ها و كلمات شكسته و ساييده شده فارسي، واژه‌هاي روسي، انگليسي و عربي و بعضا تركي را،‌ بنا به موقعيت اقليمي،‌ به‌وفور ضبط نموده‌اند. پس از مرور و مطالعه منابع ياد شده كتبي، اعم از واژه‌نامه‌ها و مجلات و همچنين دستاوردهاي شخصي، آن مقدار از كلماتي را كه ويژه گويش‌هاي محلي بود، ‌به نام همان ناحيه انتخاب كردم و از نقل بقيه صرف‌نظر نمودم.

وي در پايان آورده‌است: ممكن است فارسي‌گويان كنوني ساكن شهرهاي بزرگ، نيازي به دانستن گويش‌هاي محلي و بومي سراسر كشور نداشته باشند اما به اين نكته بايد توجه داشت كه همين واژگان پشتوانه معنوي و هميشگي براي زبان و فرهنگ فارسي است و مي‌توان از آن در غنا بخشيدن به زبان فارسي، ‌در هر زمان بهره برد.

نشر هزار، «فرهنگ واژگان گويش‌هاي ايران» را در 746 صفحه، قطع وزيري، شمارگان 1000 نسخه و ‌بهاي 16500 ريال در اختيار علاقه‌مندان قرار داده‌است.