كتاب «صورتبندی مطالعات زنان در جهان اسلام»، عنوان اثری از «محمد پزشكی» است كه به همت پژوهشكده علوم و انديشه سياسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی چاپ و منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) و به نقل از پايگاه اطلاعرسانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نويسنده در مقدمه كتاب خود مینويسد: «ظهور انسان به عنوان موجودی كه هويت جنسی دارد و خود را به اين عنوان میشناسد، محصول تجدد است. تحديد جنسی، وابسته به تفكيك حوزه عمومی از حوزه خصوصی و قرار دادن زنان در عرصه خصوصی بود.»
وی میافزايد: «بر اساس اين بنياد جامعهشناسی از موقعيت زن در عصر تجدد، انسانشناسی تازهای از زن عرضه میشود كه در آن، روی ويژگیهای احساسی و غيرعقلانی و وابستگی به حوزه خصوصی جامعه تأكيد میشود.»
نويسنده در بخشی ديگر از مقدمه مینويسد: «واكنش به اين امر به صورت فمينيسم در قالب ليبرال، سوسيال، ماركسيست و راديكال ظهور يافت. جهان اسلام در نسبتسنجی خود با چهار مقوله فمينيسم غربی يكی از ديدگاههای سنتی، نوسلفی، اجتهادی، تجددگرايانه و معرفتشناسانه را به خود گرفته است.»
موضوع كتاب «صورتبندی مطالعات زنان در جهان اسلام» بررسی ديدگاههای اسلامی مزبور در حوزه نظريهپردازی زنان است. نويسنده مطالب خود را در دو بخش و چهار گفتار ارائه كرده است. در بخش نخست با عنوان «مسائل زنان از نظر اصولگرايان» مباحثی همچون انديشه اسلامی درباره موضوع زن و منابع فكری انديشه اسلامی معاصر در موضوع زن مطرح شده است.
در گفتار اول با عنوان «ديدگاههای نوسلفی در انديشه اسلامی اصولگرا» به انديشههای سيد قطب و محمد الغزالی پرداخته شده است. نويسنده در گفتار دوم با عنوان «ديدگاههای اجتهادی در انديشه اسلامی معاصر (اصولگرا)» نظريات شهيد مرتضی مطهری، محمد حسين فضلالله، و محمد مهدی شمسالدين را مطرح كرده است.
در گفتار پايانی اين كتاب ديدگاههای معرفتشناسان مسلمان بررسی شده است. از اين ميان نظريات «نصر حامد ابوزيد»، «محمد عابد الجابری»، «عبدالمجيد الشرفی» و «محمد مجتهد شبستری» برای نويسنده حائز اهميت بوده است
در بخشی از اين گفتار میخوانيم: «به عقيده مطهری پيدايش شعار آزادی زن و تساوی حقوق او با مرد، به عنوان مسأله اصلی فمينيسم در دنيای غرب، به حوادث سده هفدهم ميلادی و بعد از آن بر میشود.»
نويسنده در بخش دوم به بررسی «مسائل زنان در نگاه دگرانديشان» پرداخته و در گفتار سوم ديدگاههای تجددگرايان اسلامی؛ قاسم امين، نظيره زينالدين، الطاهر الحداد، علی شريعتی، محمد الشحرور و دگر انديشان معاصر ايران مطرح شده است.
در بخشی از اين گفتار آمده است: «نظيره زينالدين از شخصيتهای نادر جهان عرب معاصر در عرصه تفسير دينی است...اهميت مسأله حجاب زن مسلمان در سطح خرد برای جامعه زينالدين آن بود كه حجاب به عنوان نوع پوشش، بيانگر بخشی از آزادی زن و استقلال او به شمار میرفت و در سطح كلان در رابطه با اجتماع اسلامی، بیحجابی سنبلی برای رهايی از بردگی مسلت اسلامی تقلی میگشت.»
در گفتار پايانی اين كتاب ديدگاههای معرفتشناسان مسلمان بررسی شده است. از اين ميان نظريات «نصر حامد ابوزيد»، «محمد عابد الجابری»، «عبدالمجيد الشرفی» و «محمد مجتهد شبستری» برای نويسنده حائز اهميت بوده است.
كتاب «صورتبندی مطالعات زنان در جهان اسلام»، عنوان اثری از «محمد پزشكی» است كه به همت پژوهشكده علوم و انديشه سياسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در قطع رقعی و به شمارگان 1400 نسخه و به بهای 25000 ريال در تير ماه سال جاری منتشر شده است.
