كامپيوتر به عنوان يك ابزار كمك آموزشي، وسيله اي براي كار در منزل يا دستگاهي كه مي تواند سرگرمي هاي سازنده اي براي اعضاي خانواده به همراه داشته باشد به داخل خانه ها راه يافته است. چه بسيار خانواده هايي كه پدر يا مادر از اين وسيله براي انجام كارهاي حرفه اي استفاده مي كنند و فرزندان نيز به نوعي از نرم افزارهاي مختلف در موضوعات آموزشي بهره مند مي شوند. به عنوان مثال، شور و شوق علاقه مندان به استفاده از نرم افزارهاي قرآني در نمايشگاههاي قرآن كريم نشان مي دهد كه كاربري فرهنگي اين وسيله تا چه حد مي تواند در بين خانواده ها گسترده و اثرگذار باشد. اما اين يك وجه داستان است. وجه ديگر، قابليت قرار گرفتن اين وسيله در شبكه اينترنت است كه تنها با يك دستگاه مودم و يك خط تلفن كه در اكثر خانه ها وجود دارد امكان پذير است.
متاسفانه گرايش به كامپيوتر و مشغله هاي اينترنتي در جامعه ما، بويژه در بين نسل نوجوان و جوان با كمترين برنامه ريزي بطور فزاينده اي رو به فزوني است، به گونه اي كه درصد قابل ملاحظه اي از نوجوانان شيفته كامپيوتر و سرگرمي هاي كامپيوتري و سايت هاي اينترنتي، آنقدر در كار كردن با كامپيوتر و تماشاي برنامه هاي خاص آن دچار افراط شده و پيش رفته اند كه به نوعي به اعتياد مبتلا شده اند. اعتياد به تماشاي ويدئو، سي دي هاي كامپيوتري و برنامه هاي اينترنتي از نوع خاص آن در بين قشرهاي مختلف مردم، بخصوص جوانان، سابقه طولاني دارد. با كمال تأسف بايد متذكر شد كه در بسياري از جوامع درصدي از جوانان بطور خارق العاده و بيمارگونه به كامپيوتر و اينترنت وابستگي پيدا كرده اند، به طوري كه زندگي عادي و مولد آنان دچار اختلال شده، همچون معتادان مواد مخدر ادامه حيات خودشان را در كنار ويدئو و كامپيوتر مقدور و ميسور مي دانند.
شكي نيست كه كامپيوتر و شبكه اينترنت مي تواند به عنوان يك وسيله مدرن و ارزشمند در اختيار انسانها قرارگيرد، اما بايد توجه داشت كه اين وسيله فوق العاده مهم، پرقيمت و حساس مي تواند زمينه آسيب پذيري هاي فكري و رواني و اختلال شخصيتي آن دسته از افرادي را كه به ناصواب از آن بهره مي گيرند، در پي داشته باشد.
استفاده ناصحيح و بي رويه از برنامه ها يا سرگرميهاي كامپيوتري و ورود بي حساب به شبكه هاي اينترنتي و قرار گرفتن در برابر هجمه ها و امواج زيان بار اين دستگاه بطور طولاني، نه تنها نتيجه اي جز كوفتگي فكري و فشارهاي ذهني، پريشاني عاطفي و رواني، رخوت و سستي، كسالت، بي حوصلگي و كلافگي، بيقراري و تندخويي وبعضا عصبانيت و پرخاشگري به همراه ندارد، بلكه زمينه اختلال در بهداشت رواني وابتلا به يك نوع اعتياد تمام عيار رواني - الكترونيكي را فراهم ساخته، رغبتهاي تحصيلي و انگيزه تلاش را به حداقل ميرساند.
به سخن ديگر در بسياري از موارد علت اصلي افت تحصيلي آن دسته از دانش آموزان دبيرستاني كه به رغم برخورداري از هوش و استعداد مطلوب دچار افت تحصيلي مي شوند و بجاي مطالعه و تحصيل، بيشتر اوقات خود را روز و شب در مقابل كامپيوتر و دستگاههاي تصويري مي گذرانند، بي اشتهائي رواني ناشي از وابستگي شديد به كامپيوتر است.
بايد با دورانديشي و برنامه ريزي جامع، امكان استفاده درست از همه دستگاههاي صوتي - تصويري، بويژه ويدئو، كامپيوتر و برنامه هاي ماهواره اي با دو محدوديت زماني و مكاني همراه باشد.
جوانان دبيرستاني درشبانه روز حداكثر بيش از دو ساعت نبايد از دستگاههاي صوتي - تصويري، بالاخص كامپيوتر و ويدئو استفاده كنند و مكان استقرار اين دستگاهها بايد در محل نشيمن عمومي خانواده باشد. به عبارت ديگر اين دستگاهها بطور خصوصي در اختيار كسي نباشد.
البته مي توان با به بكار بردن تدابير و راهكارهايي تا حدود قابل ملاحظه اي به ايجاد فضاي سالم براي استفاده از اينترنت در محيط خانواده اقدام نمود.
¤ قراردادن كامپيوتر در مكاني مانند اتاق پذيرائي كه صفحه نمايش آن توسط كليه افراد خانواده قابل مشاهده باشد.
¤ برقراري روابط صميمانه با فرزندان و حتي المقدور حضور در كنار آنها به هنگام جست و جو در اينترنت.
¤ ياد گرفتن اصول كار با كامپيوتر و آگاهي از توانمنديهاي سيستم عامل آن به منظور بازبيني اقدامات انجام شده توسط فرزندان.
¤ استفاده از «محافظ خانگي» كه از يك قابليت نظارت بر محتوا برخوردار باشد. پدر و مادر مي توانند بااستفاده از اين قابليت ورود به سايت هاي سالم را براي فرزندان خود فراهم نمود، و ساير موارد را مشروط به حضور و نظارت و كنترل خود كنند.
در صورت فعال شدن اين قابليت فرزندان فقط مي توانند وارد پايگاههايي شوند كه سلامت آنها قبلا مورد تأييد پدر و مادر قرار گرفته است.
