مقاله «انسان در عالم اظله و ارواح: آيات و احاديث»، توسط «محمد بيابانی‌اسكويی» نوشته شده و در آخرين شماره از فصل‌نامه تخصصی مطالعات قرآن و حديث «سفينه» (شماره 15) منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، خداوند معرفت خود را به طور فطری نه فقط به انسان، بلكه به همه حيوانات عطا فرموده است. اين معرفت در عالم ذر و عالم ارواح به انسان عطا شده است. خلقت ارواح قبل از اجساد، به استناد به روايت بررسی شده و پس از بيان تواتر روايات، نكته‌هايی به عنوان نتيجه بررسی روايات، ذكر شده است.

در اين نوشتار فرقه فرقه بودن ارواح با توجه به عبارت «الارواح جنود مجنّدة» تبيين و معنای جنود مجنده بررسی شده است و نظريات استاد «مصباح‌يزدی» درباره اين روايات، بيان و نقد و بررسی شده است. همچنين به تواتر روايات و نكات حاصله اشاره و روايات متفرقه در اين باره نيز ذكر شده است.

نويسنده در اين مقاله از اين بحث كه همه موجودات چگونه و از كجا حامل معرفت هستند و تسبيح آن‌ها چگونه است صرف‌نظر كرده است و تنها به بحث تحقق معرفت فطری برای انسان در عالم ارواح می‌پردازد. وی می‌نويسد: البته بر اساس روايات معتقديم با اعطای نور علم و شعور به ماده اوليه خلقت، انسان نيز همچون ساير موجودات، حامل شعور و علم می‌شود.

وی می‌افزايد: ولی در اين بحث می‌كوشيم اين فضل و احسان الهی؛ يعنی اعطای معرفت را در برخی از مراحل خاص شكل‌گيری انسان مورد بحث و بررسی قرار دهيم. وجود انسان در دو عالم ارواح و ذر در احاديث امامان(ع) به صورت مسلم و روشن بيان شده است.

اين محقق از روايات امامان(ع) استفاده می‌كند و نتيجه می‌گيرد كه خدای تعالی در عالم قبل، خود را به همه انسان‌ها شناسانده است. بر اساس معرفت دينی، تركيب انسان از روح و بدن، امری مسلم و پذيرفته شده است. تركيب ميان آن دو، تركيب صناعی و انضمامی است؛ يعنی به گونه‌ای نيست كه نتوان بين آن‌ها جدايی انداخت و هر كدام بدون ديگری بقا و ثبات نداشته باشند.

بر اساس معرفت دينی، تركيب انسان از روح و بدن، امری مسلم و پذيرفته شده است. تركيب ميان آن دو، تركيب صناعی و انضمامی است

هم روح بدون بدن می‌تواند پايداری و ثبات داشته باشد و هم بدون روح. همچنين هيچ كدام از آن دو، در حدوث خود به هم‌ديگر نياز ندارند؛ يعنی نه بدن از روح و به واسطه روح ايجاد شده است و نه روح به واسطه بدن و از بدن، بلكه روح و بدن دو موجود جداگانه‌اند كه خداوند متعال به تقدير علمی دقيق خويش تا مدتی ميان آن دو رابطه حقيقی برقرار كرده و آن دو را در افعال و كردار و تكامل به هم‌ديگر نيازمند ساخته است و هر گاه بخواهد آن دو را از هم جدا می‌كند.

فصل‌نامه تخصصی مطالعات قرآن و حديث «سفينه» به صاحب‌ امتيازی مؤسسه فرهنگی نبأ مبين و مدير مسئولی «محمد‌حسين شهری» و سردبيری «منصور پهلوان» منتشر می‌شود. اين شماره (15) كه ويژه امامت است شامل مقالات «انسان در عالم اظلهه و ارواح: آيات و احاديث» نوشته «محمد بيابانی اسكويی»، «بررسی سندی زيارت جامعه كبيره» نوشته آيت‌الله شيخ «محمد سند» و ... است.