كتاب «عقل از منظر قرآن و حكمت متعاليه»، تأليف «حبيبالله دانش شهركی» به همت انتشارات مؤسسه بوستان كتاب قم منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، عقل، معيار اصيل و هدايتخيزى است كه مسير دنيا و آخرت آدمى را نور باران مىكند. قرآن، يگانه متن مقدسى است كه عقل را فراوان ستوده و آدميان را به انديشهورزى توصيه كرده است.
در نزد فلاسفه نيز عقل، تنها ابزار براى كشف حقايق هستى و سرچشمه همه خيرات و بركات است و در حكمت متعاليه صدرایى نيز منزلتى بس ارجمند دارد. در اين اثر، اين موضوع از منظر قرآن و حكمت متعاليه به تفصيل بررسى شده است.
«عقل»، لفظى عربى است و معادل فارسى آن خرد، انديشه و گاه هوش آمده است. «جوهرى» آن را معادل حجر و نهى آورده و مىافزايد: «عقل در اصل به معناى بستن و نگهداشتن شتر است و گاه به معناى ديه بهكار رفته است، چون شتر به جاى ديه مقتول نگهدارى مىشد.»
در عربی وقتى گفته مىشود «عقل»، «عقلا»؛ يعنى اشيا را به صورت حقيقىاش درك كرد و عقلالغلام؛ يعنى نوجوان درك و تشخيص پيدا كرد و «ما فعلت هذا مذ عقلت»؛ يعنى از زمانى كه درك و تشخيص پيدا كردم، چنين كارى نكردم.
«راغب اصفهانی» در تعريف عقل میگويد: عقل به قوهاى گفته مىشود كه آدمى به وسيله آن مىتواند علم پيدا كند و به علمى هم كه انسان با اين قوه بدست مىآورد، عقل گفته مىشود و مىافزايد هر جا خداوند كفار را به نداشتن عقل منسوب كرده است، اشاره به معناى دوم دارد، مثل؛ «مثل الذين كفروا . . . فهم لا يعقلون» و هرجا از بنده رفع تكليف كرده است، در اشاره به معناى اول است.»
قرآن عقل را نيرویى مىداند كه انسان در امور دينى از آن منتفع مىشود و او را به معارف حقيقى و اعمال شايسته رهبرى مىكند و در صورتى كه از اين مجرا منحرف شود، ديگر عقل ناميده نمىشود
قرآن عقل را نيرویى مىداند كه انسان در امور دينى از آن منتفع مىشود و او را به معارف حقيقى و اعمال شايسته رهبرى مىكند و در صورتى كه از اين مجرا منحرف شود، ديگر عقل ناميده نمىشود، گر چه در امور دنيوى به كار آيد و نفع و ضرر را در امور دنيایى تشخيص دهد.
عقل در آيه 46 سوره حج به معناى علمى است كه انسان به آن دست مىيابد و لفظ سمع به معناى ادراكى است كه آدمى به كمك ديگرى از آن بهرهمند مىشود، به شرط اينكه از فطرت سالمى برخوردار باشد.
كتاب «عقل از منظر قرآن و حكمت متعاليه»، تأليف «حبيبالله دانش شهركی» به همت انتشارات مؤسسه بوستان كتاب قم در خردادماه سال جاری منتشر شده و به بهای 38000 ريال در اختيار علاقهمندان قرار گرفته است.
