حجم وسيع هجوم اسراييل، طولاني بودن و گستردگي اهداف كه تقريباً همه لبنان را در بر گرفته بيانگر آن است كه برخلاف تصور برخي، حملات اسراييل ارتباطي به عمليات مقاومت اسلامي براي به اسارت درآوردن 2 سرباز اسراييلي ندارد. شرايطي كه اسراييل براي آتش بس قائل شده است نشان مي دهد كه مساله 2 اسير فقط يك بهانه براي آغاز جنگ بوده است.

دلايل ديگري وجود دارد كه نشان مي دهد تصميم هجوم نظامي به لبنان از مدتي پيش اتخاذ شده و آمادگي لازم براي آن صورت گرفته است. البته اجراي آن به زمان مناسب موكول شده بود.

بي ترديد گرفتن اسير در غزه و جنوب لبنان در چارچوب عمليات مقاومت صورت پذيرفته است. اما عكس العمل رژيم صهيونيستي در چارچوب سياست هاي عمومي آمريكا و اسراييل انجام گرديد و ارتباطي به اين دو عمليات ندارد كه پيش از اين نيز نمونه هايي از آن وجود داشته است. اگر مقاومت در برابر اشغال مشروع است، ديگر نمي توان يك عمليات كاملاً نظامي و بسيار محدود را عملي ماجراجويانه و يا خارج از روال عمومي مقاومت به شمار آورد.

در هر حال هجوم گسترده اسراييل و اهداف تعيين شده براي آن در غلبه كامل بر حماس و حزب الله مسئله را از بعد نظري كاملاً روشن مي كند و ديگر نمي توان حزب الله و حماس را مسئول آنچه روي مي دهد به شمار آورد. لازم به ذكر است كه از سال 1948 تاكنون همواره اسراييل در تمام جنگ ها با تمسك به يك بهانه حملات خود را آغاز كرده است. ولي هيچگاه اعراب بهانه ادعايي اسراييل را دليل قابل قبولي براي جنگ به شمار نمي آوردند و طرف هاي عربي را مسئول نتايج جنگ به شمار نمي آوردند. اين حالت در جنگ هاي 49 48، تجاوز نظامي سال 1965، جنگ سال 1967 و همچنين تهاجم نظامي سال 1982 روي نداده است. در ديگر تجاوزات اسراييل كه در اين بين صورت گرفت نيز هيچگاه اعراب مسئوليت جنگ را بر دوش مقاومان نمي نهاده اند. دليل اين رفتار نيز غير قابل قبول بودن اين موضع گيري در ميان ملت هاي منطقه و حتي نخبگان حاكم است.

لذا انتظار مي رود كه با اوج گيري تجاوز و روشن شدن ابعاد حقيقي آن، مواضع كشورهاي عربي مخالف حزب الله - تعديل شود؛ زيرا نه مي توانند و نه مصلحت آنان در پايبندي به موضع كنوني است. كشورهاي عربي حتماً مي دانند كه اگر موضع محكم و روشني عليه تجاوز و كمك به مردم لبنان و فلسطين داشتند، بيانيه كاملاً اسراييلي توسط سران كشورهاي عضو گروه 8 صادر نمي شد تا موجب طولاني تر شدن تجاوز به غزه و جنوب لبنان شود.

از نگاه اسراييل، بيانيه گروه 8 و مواضع سست اتحاديه عرب مجوز استمرار عمليات عليه لبنان حداقل به مدت يك هفته ديگر به شمار مي آيند. حتي به طور علني گفته شد كه ارتش اسراييل با فشار بين المللي و يا حتي عربي مواجه نيست، در حالي كه در گذشته همواره با اين فشارها مواجه بود.

در حقيقت مواضع كشورهاي گروه 8 كاملاً بر يكديگر منطبق نيست. اما دولت بوش، روسيه، فرانسه و ايتاليا را وادار كرد تا اين بيانيه را صادر نمايند. در اين بيانيه همه شروط اسراييل مورد توجه قرار گرفته است و در مقابل فقط خواستار آن شده اند كه اسراييل در رفتار خود دچار افراط نشود زيرا چنين رفتاري با منافع آن سازگاري ندارد، نه اينكه اهتمامي به سرنوشت ملت هاي فلسطين و لبنان وجود دارد و نه آنكه به احساسات صدها ميليون عرب و مسلمان و افكار عمومي جهان توجهي مي شود.

حزب الله در هفته نخست جنگ و تا اين تاريخ فقط چهار شهيد داده است. اين نشان مي دهد كه اسراييل در مرحله اول ، جنگ ناقصي را عليه حزب الله در دست اجرا دارد در حالي كه جنگ كاملي را عليه همه لبنان به مرحله اجرا درآورده است. زيرساخت هاي اقتصادي و مناطق مسكوني را هدف قرار مي دهد و محاصره لبنان را كامل كرده است. اين نكته ديگر هيچ جاي شكي نمي گذارد كه همه لبنان در چارچوب طرحي قرار گرفته است كه پيش از اين عراق و فلسطين در آن قرار گرفتند؛ سودان، سومالي، سوريه و ايران و بعد از آنها تمام كشورهاي عربي نيز هدف اين طرح خواهند بود. پس نبايد هيچ كس سر خود را در برف فرو كند، هر چند كه با لبخند آمريكا و اسراييل مواجه باشد؛ زيرا اين لبخند موقتي است.

حقيقت سياست و حقيقت استراتژي از خلال رفتار و آنچه كه به طور عملي به نمايش درمي آيد قابل درك است نه از خلال آنچه كه اعلام مي شود و يا اعطاي اطمينان و يا توسل به بهانه هايي كه اهداف حقيقي در وراي آن پنهان خواهند ماند.

تا بامداد هفتمين روز از عمليات نظامي، اسراييل فقط به آتش متكي بود بي آنكه به حركت هاي تاكتيكي نيروها توجه كند. آتش جنگ فقط زيرساخت هاي اقتصادي و اهداف غير نظامي را هدف قرار داده است. از نقطه نظر نظامي تكيه بر آتش و هدف قرار دادن غير نظاميان بدون تحرك تاكتيكي نيروهاي زميني، دريايي و يا حتي هوايي يك نابخردي نظامي است؛ زيرا نمي توان از اين طريق پيروز ميدان شد. ضمن اينكه اين رفتار با منش سنتي ارتش اسراييل تفاوت دارد.

با اطمينان مي توان گفت كه در صورت عدم ضعف و سستي در موضع رسمي اعراب و حمايت بين المللي از اسراييل و بي توجهي به قربانيان غير نظامي فلسطيني و لبناني مي توانستيم در اين جنگ شكست كاملي را بر اسراييل تحميل كنيم. با اين حال بايد گفت محدود ماندن طرح به زدن مناطق مسكوني و شهروندان و عدم مبادرت به پيشروي زميني يقيناً شكست را براي اسراييل به همراه خواهد داشت. زيرا اين حالت نمي تواند بيش از دو يا سه هفته ادامه يابد.

با توجه به تصميم حزب الله براي ادامه جنگ و پايداري عمومي مردم لبنان و عدم پذيرش شروط اسراييل از سوي همه نيروها حتي ميانه روها و آناني كه از حزب الله دور هستند؛ طرح اسراييل با شكست همراه خواهد شد.

هر كس طرح حزب الله براي مقابله با تجاوزات اسراييل را مورد توجه قرار دهد ملاحظه مي كند كه اين طرح از شجاعت و استواري برخوردار بوده و در عين حال عكس العمل بسيار دقيق و مؤثري را از خود به نمايش گذاشته است.

به طور طبيعي حزب الله در انتظار روشن شدن همه ابعاد طرح نظامي اسراييل است تا بتواند عكس العمل خود را به نحو دقيق تري طراحي كند. بدين منظور همه امكانات خود را در درست گرفته و آمادگي كامل دارد تا از آن بهره گيرد. حزب الله در نخستين مرحله از جنگ وقتي همه نيروي خود را به صحنه نياورد، توانست قاعده جديدي را بر جنگ تحميل كند. بدين ترتيب ايستگاه هاي برق لبنان در برابر عدم حمله به پالايشگاه هاي نفت حيفا مصون ماندند. بيانيه نظامي رسمي اسراييل با پذيرش اين معادله اعلام كرد كه در صورت حمله به پالايشگاه هاي نفت حيفا ايستگاه هاي برق لبنان را مورد هدف قرار خواهد داد. بدين ترتيب حزب الله اولين پيروزي را به دست آورد و ابتكار عمل را تا اين لحظه در دست گرفته است.

لذا مي توان گفت ابعاد جنگ از نقطه نظر نظامي هنوز هيچ پيشرفتي نداشته و طرح اسراييل تا اين لحظه بي نتيجه مانده است. دشواري نظامي اسراييل وقتي بيشتر خواهد شد كه ميانجيگري هاي بين المللي كه در صدد است، بدون توجه به آنچه در فلسطين مي گذرد لبنان را به سوي تسليم پيش ببرد، با شكست مواجه شود.

بدين ترتيب هفته دوم تجاوز نظامي اسراييل به لبنان هفته تغيير شرايط ميانجي هاي سياسي خواهد شد؛ به گونه اي كه از تمام شروط صرف نظر كنند و فقط به آتش بس بسنده كنند. در غير اين صورت بايد ارتش اسراييل نيروي زميني خود را از جنوب لبنان به حركت درآورد و يا آنكه بمباران متقابل به نحو بي سابقه اي اوج بگيرد و فجايع بسياري به وجود آورد.

در يك كلام بايد گفت كه سطح كنوني عمليات نظامي و ميانجيگري هاي بين المللي براي آتش بس و يا تحقق اهداف دشمني و يا جلوگيري از آن كافي نيست. اما ادامه تجاوز با همين وضعيت از نظر سياسي و نظامي به مثابه دور خود چرخيدن خواهد بود كه به نظر نمي رسد رژيم صهيونيستي و حاميان بين المللي آن و يا طرف هايي كه در هفته نخست بيطرفي را پيشه ساخته بودند اين روند را پيشه كنند؛ زيرا رسوايي را آشكارتر ساخته و موقعيت حزب الله و حماس را تحكيم خواهد كرد. و به بيان دقيق تر جبهه طرفداران لبنان و مخالفان تجاوز اسراييل از فلسطين و لبنان گرفته تا كشورهاي عربي و اسلامي و همچنين برخي طرف هاي بين المللي قوي تر خواهد شد.

پس از سپري شدن وقت كافي كه به تعبير بوش به اسراييل داده شد تا جنگ را يكسره كند و وضعيت نظامي جديدي را شكل دهد كه امكان يكسره كردن آن از نظر سياسي ميسر شود، بايد سمت گيري نظامي و يا نحوه تلاش ميانجي هاي بين المللي و موضع كشورهاي عربي و اسلامي و افكار عمومي تغيير كند.

تا وقتي كه اسراييل نتواند لبنان را اشغال كند، مسئله از نظر نظامي يكسره نخواهد شد و شايد وضعيت به سمتي پيش برود كه حزب الله موشك هاي خود را بدون توجه به معادله كنوني به اسراييل فرو ريزد و خسارت هاي فراواني را به متجاوزين تحميل كند.

منابع: الجزيره نت؛ المعرفه؛ وجهات النظر 20/7/2006