ميرزا رضاخان نائيني از رجال بزرگ و دانشمند و اديب ايران است. وي فرزند ميرزا حسن خان مستوفي و از سادات طباطبائي است. در سال 1250 در قريه حصار از توابع ولايت ثلاث تولد يافت. تحصيلات مقدماتي را در نائين فرا گرفت و سپس به حوزه علميه اصفهان رفت و معارف اسلامي، ادبيات عرب و فلسفه قديم را آموخته به حد استادي رسيد. بعد عازم تهران شد و تحصيلات جديد را دنبال نمود و دوره مدرسه آمريكايي را پايان برد و به تدريس فلسفه قديم در مدارس تهران پرداخت او در راه آزادي و مشروطيت زحمات زيادي كشيد. دراوايل مشروطيت عضو انجمن ولايتي اصفهان بود. بعد به تهران آمد و روزنامه هنري و انتقادي تئاتر را دائر نمود. روزنامه‌ مزبور مدت دو سال در تهران منتشر مي‌شد و در بين جامعه آن روز نفوذ زيادي داشت. به هنگام بمباران مجلس دفتر روزنامه تئاتر ويران شد. ميرزا رضاخان بعد از استبداد صغير از طرف مردم يزد و نائين در دوره دوم به نمايندگي مجلس انتخاب گرديد. در 1329 هـ . ق بنا به دعوت حسن مشيرالدوله شغل قضايي قبول كرد و مدتي مستشار ديوانعالي كشور بود بعد دادستان كل شد. زماني نيز رياست ديوان محاكمات وزارت ماليه با او بود. در 1300 ش به دوران وزارت معارف رضاقلي خان نيرالملك به معاونت آن وزارتخانه منصوب شد، و يكسال بعد به معاونت وزارت دادگستري رفت. در 1306 در تشكيلات جديد دادگستري داور او را انحصاراً با رتبه يازده قضايي دادستان كل كشور نمود. وي در 1310 در 60 سالگي درگذشت.

ميرزا رضا نائيني اندام و جثه‌اي كوچك داشت. ولي قدرت او در كار بسيار زياد بود. مادام كه در سمت دادستاني كل كشور بود داور جرأت دخالت در كار او را نداشت. يكبار به علت دخالت داور در كارش متغير شده چند روزي در سر كار خود حاضر نشد. داور متوسل به رضاشاه شد و شاه به هر ترتيبي بود او را به كار خود بازگردانيد.

ميرزا رضا نائيني از رجال بزرگ و اديب ايران بود. ادبيات عرب و فرانسه را در نهايت كمال مي‌دانست و در مسائل مذهبي و فلسفي بصيرت و آگاهي كامل داشت. در ادبيات و ذوق شعر و انتقاد نظم و نثر در ايران كم نظير بود. چندگاه رياست انجمن ادبي تهران را داشت. كتابخانه بزرگي متضمن چندين هزار جلد كتب خطي فراهم كرد كه بعد از مرگش وقف شد و اين امر مهم را وراث انجام دادند.