روز گذشته به اصطلاح فرصت يك ماهه شوراى امنيت سازمان ملل به البرادعى، مدير كل آژانس بين المللى انرژى هسته اى براى متقاعد كردن ايران در خصوص توقف كامل فعاليت هاى هسته اى اش به پايان رسيد و همزمان با اين پايان فرصت، ادبيات مقامات امريكايى و اروپايى نيز لحن تندترى به خود گرفت و طبيعى بود به تناسب اين گفتمان، لحن مسوولان جمهورى اسلامى نيز تغيير كند كه چنين شد.
سخنان شفاف رهبر فرزانه انقلاب و رياست محترم جمهورى اسلامى كه نشان از اقتدار نظام اسلامى در شرايط حاضر دارد، گوياى آن است كه با توجه به رويكرد جديد غرب، استراتژى ما نيز از حالت «اعتمادسازى» صرف خارج شده و شكل جديدترى به خود گرفته است.
به نظر مى رسد در دور جديد اگر غرب بر همان مواضع انعطاف ناپذير گذشته پافشارى كند و هنوز مايل باشد بحث فناورى هسته اى ايران را با بازى «برد- باخت» ادامه دهد، از اين پس به تغيير بازيگران و تعامل با بازيگران جديد احتمالى بسنده نكرده و اگر لازم باشد زمين بازى را نيز تغيير مى دهيم.
سخنان رهبر فرزانه انقلاب حكايت از پايان بازى غرب و آغاز رفتارى متناسب با برخوردهاى جديد دارد. اكنون غرب بايد بداند در پرونده اى با اين حساسيت كه شكل ملى براى همه ايرانيان پيدا كرده است، جمهورى اسلامى طالب آن است كه نه از در «جنگ» بلكه با رويكرد «صلح» وارد شود و طبيعتا در اين رويكرد، نوع استراتژى ما متفاوت خواهد بود، چرا كه جنگ بر انگاشت «برد- باخت» استوار است و صلح بر انگاشت «برد- برد»، امروز غرب بايد نگرش سنتى حاكم بر روابط سياسى خود كه بر پايه انگاشت «برد- باخت» بنا شده است را تغيير دهد.
اكنون ديگر زمان اين تصور كه براى برنده شدن لازم است كشور يا واحد سياسى ديگر بازنده باشد سپرى شده است كه اگر چنين تصورى درست بود، امريكا مى بايست در عراق به رغم اين كه در زمان حمله به اين كشور با دولت سازمان يافته و مردمى اى مواجه نبود، تا امروز بر تمام مشكلات فائق مى آمد و براى حضور خود مجبور به رايزنى با قدرت هاى ملى و منطقه اى نمى شد.
پس لازم است تمام قدرت هاى فرا ملى و بين المللى بپذيرند كه گرايش فكرى بشر به سمت انگاشت «برد- برد» ميل دارد و در اين انگاشت براى برنده بودن يك طرف، لزومى ندارد طرف ديگر بازنده باشد.
هرچند راه حل «برنده- بازنده» ساده ترين راه حل است، ولى ضرورتاً بهترين نخواهد بود. راه حل هاى «برنده- برنده» معمولا پيچيده ترند بنابراين دستيابى به آن ها تفكر و خلاقيت هاى بيشترى را مى طلبد و از مجموع رفتار كشورهاى غربى به ويژه امريكا در تحولات جارى طى سال هاى اخير، اينگونه بر مى آيد كه آن ها از چنان تفكر و خلاقيتى برخوردار نيستند كه بتوانند اين بازى يكسويه را ادامه دهند آن هم براى ملتى همچون ايران كه كوچك ترين تحولات را رصد كرده و به تناسب آن، راهبرد مشخصى را پياده مى كند. تازه دنياى غرب بايد اين درك را داشته باشد كه برخلاف راه حل هاى «برنده- بازنده» كه به دليل سادگى، محبوبيت بيشترى بين انسان هاى كمتر توسعه يافته دارد، راه حل هاى «برنده- برنده» نياز به انسان توسعه يافته، هوشمندتر و معقول تر دارد. پس جاى بسى تعجب است غرب با همه ادعايى كه در زمينه توسعه يافتگى دارد، سعى دارد از راه حل هايى بهره گيرد كه از ويژگى هاى جوامع كمتر توسعه يافته است! ضمن اين كه در تفكر «برنده- بازنده» منافع طرفين صرف انهدام منابع يكديگر مى شود. هشدار رهبر فرزانه انقلاب به دولت هاى سلطه گر به ويژه دستگاه حاكمه امريكا مبنى بر اين كه در صورت تعرض به ايران، به تمام منافع امريكا در سراسر جهان لطمه خواهيم زد، نشان از آن دارد كه جمهورى اسلامى در پيگيرى حق خود در فناورى هسته اى طالب آن نيست كه بازى «برنده- بازنده» را پى گيرد و در اين مسير، هرچند شروع كننده حركتى غيرمعقول نخواهد بود، ولى در صورت آسيب و انهدام بخشى از منابع خود ناگزير رفتارى را بروز خواهد داد كه حريف نيز متحمل خسارات سنگينى گردد. اين در حالى است كه مى توان با تفكر «برنده- برنده» به دنبال راه حل هايى بود كه منابع در جهت كمك به ارتقا و توسعه طرفين به كار گرفته شود.
اكنون غرب در نقطه سرنوشت سازى قرار گرفته است. از اين رو پرونده هسته اى ايران و نگاه غرب به آن را نبايد تنها يك رويداد ساده انگاشت. به نظر مى رسد دولت هاى غربى كه تاكنون در تمام معادلات سياسى- اقتصادى با كشورها به ويژه كشورهاى جهان سوم، از استراتژى «برد- باخت» بهره مى گرفتند، امروز جمهورى اسلامى آن ها را در نقطه اى سرنوشت ساز قرار داده است و آن تغيير اين استراتژى و به رسميت شناختن حقوق دولت ها و ملت هاى ديگر است. آن ها در اين پارادوكس گرفتار آمده اند و در اين تفكرند كه در پرونده هسته اى ايران اگر به جاى استراتژى يا جنگ «برد- باخت»، جنگ «برد- برد» را بپذيرند، تعريف جديدى را در عرصه سياست بين الملل قبول كرده اند و اين سرآغاز تحولات اساسى در عرصه نظام بين الملل است. هرچند پيروزى ملت عراق به رغم صرف بودجه هاى ميلياردى براى سرنگونى صدام، حماسه جنبش مقاومت اسلامى فلسطين (حماس) و حمايت مردم ونزوئلا از دولت «چاوز» و ده ها تحول بزرگ و كوچك ديگر نشان از آن دارد كه سياست «برد- باخت» رنگ باخته و غرب به ويژه امريكا بايد اين سياست را به سياست «برد- برد» تغيير دهد و پرونده هسته اى ايران و پافشارى ملت ايران بر حقوق خود تير خلاص بر چنين تفكراتى است.
