آنچه تفكر خلاق را ممكن ميسازد عبارت است از كسب معلومات به همراه مهارتهاي عقلاني، محركهاي حسي يا پارهاي از سرگرميها، طرز تفكر انتقادي، ابتكار عمل و رهايي از جمود رواني ايدهآلها و آرزوها، قدرت تخيل و مساعدبودن عوامل اجتماعي و فرهنگي. خلاقيت و نوآوري آنچنان به هم عجين شدهاند كه ارائه تعريفي مستقل از هركدام واقعا دشوار است اما براي تقريب ذهن ميتوان گفت خلاقيت اشاره به قدرت ايجاد فكر و انديشهاي نو دارد و نوآوري به معناي كاربردي كردن آن افكار نو و تازه است.
متاسفانه در نظام تعليم و تربيت ما (خانواده، مدرسه و دانشگاه) نهتنها تلاشي هدفدار براي كشف، رشد و تعالي خلاقها و خلاقيت صورت نميپذيرد بلكه به علت عدم آگاهي و عدم برخورداري از روشهاي نوين آموزش و تربيت، خلاقيت كشته ميشود و كسي هم به آن توجه نميكند.
با اين توضيح مختصر بايد يادآور شد كه جهت اجراييكردن نوآوري و دستيابي به شكوفايي، شايسته و بايسته است تا در اقدامي برنامهريزي شده و با عزم ملي تصميم بگيريم تا خلاقيت و خلاقها را به راستي دريابيم و بدانيم كه اگر بخواهيم كارنامه درخشاني را در پايان سال ارائه دهيم بايد به خلاقيت بپردازيم؛ زيرا نوآوري و شكوفايي بدون خلاقيت هرگز اتفاق نخواهد افتاد. خلاقيت و نوآوري در عرصه نيروي انساني بااهميت است و خوشبختانه ما نيروي انساني جواني داريم كه در سايه مباني انقلاب اسلامي به خودباوري رسيدهاند بنابراين اين خودباوري را بايد پرورش داد. همچنين بايد گفت عنصرخلاقيت هم ذاتي است و هم اكتسابي. همگي ما استعدادهاي خلاق ذاتي در اطرافمان سراغ داريم كه به دليل عدم وجود بستر توسعه به خاموشي گراييده است.
پيشروها، برندهاند... سرعت تغييرات و محدوديت منابع در جهان به نحوي است كه آدمي به ناچار نيازمند كشف راههاي نو و روشهاي جديد در زمينههاي مختلف است؛ حقيقت اين است كه بايد كوشش قابلملاحظهاي صورت پذيرد تا تصوير وسيع، پربار و دقيقتري از آينده داشته باشيم. داشتن تصوير مناسب از آينده و موضوعاتي كه در آن اتفاق خواهد افتاد، ما را در مواجهه با مشكلات، نيازمنديها و مقابله با آنها، آماده نگاه ميدارد. به اين ترتيب كه اگر تصوير يك جامعه از آينده بيش از حد كوچك، كممايه و احتمالا نادرست باشد، نظام آمادگي در برابر تغيير را ناكارآمد ميكند و به همين دليل است كه ميتوان برآورد صحيح و مناسب از آينده را جزو مهمترين پارامترهاي مديريتي جامعه به حساب آورد. لازمه برآورد صحيح از آينده و پيشبيني راهكارهاي مناسب و تاثيرگذار در مساله و موضوع و در نتيجه ايستادگي و پاسخگويي بهموقع در مواجهه با مشكلات و نيازمنديها، اين است كه هم بيشتر بدانيم و هم بتوانيم بيشتر به داناييها و تواناييها دست يابيم و با نوآوري و شكوفايي استعدادها، توفيقات شگرف در عرصههاي گوناگون را نصيب خود گردانيم.
بيترديد مدت زمان و ميزان سرعت دستيابي به اطلاعات و داناييها و نيز مهارتيابي در استفاده زودتر و بهتر از منابع و امكانات ميتواند عامل پيشبرنده و موثري به حساب آيد كه قادر است از طريق ابتكار عمل اظهار اقتدار كند. اكنون كه رهبر معظم انقلاب اسلامي حسب تشخيص و ضرورت، سال 1387 را بهعنوان سال نوآوري و شكوفايي ناميدهاند، غرض اين است كه تلاش معنيدار با شتابي منطقي در همه عرصهها با منش وگرايش نوآورانه صورت پذيرد تا سرآمدها، تيزهوشان و نخبگان درجامعه ما بتوانند از عوامل بسيار تاثيرگذار باشند ولي وقت آن رسيده است كه به خلاقيت بهعنوان عاملي بسيار كارساز، جهت دستيابي به نوآوري و شكوفايي در همه عرصهها توجه شود.
خلاقيت؛ نقطه شروع براي هر نوآوري
خلاقيت، نقطه شروع براي هر نوآوري است كه در ابتداي امر، دشوار مينمايد ولي با همت آدمي، قابل وصول و دستيافتني است. بروز خلاقيت و برخورداري از نوآوري مستلزم اين است كه تعداد زيادي از افرادي كه داراي مهارتهاي گوناگون و مكمل هستند با يكديگر فعاليت كنند. در نوآوري تلاش ميشود ايدههاي خلاق به صورت محصولات يا ارائه خدمات برنامهريزي شده به كاربران هزينهها را بهبود بخشيده و درآمدهاي جديد را ايجاد كنند و با افزايش بهرهوري و استفاده بهموقع و بهينه از عنصر زمان، پيشرفت و شكوفايي را به ارمغان آورند. نوآوري محصول تصوري نو و بهرهگيري از قوه ابتكار است كه به بهرهبرداري در حد بالا از امكانات موجود منتهي ميشود. پيشنهاد اين است:
1- در بلندمدت به موضوع خلاقيت و تربيت روحيه خلاقانه در نظام تعليم و تربيت توجه اساسي شود.
2- در كوتاهمدت با زمينهسازيهاي مناسب به خلاقيتي كه در پستوي انديشهها و تصميمگيريهاي مديران زنداني شده است ارزشي درخورشان داده شود.
3- سازمانها و نهادها با استقرار نظام پيشنهادها و گردش آزادانه، نظرات و حذف موانع، زمينه خلاقيت، نوآوري و شكوفايي را فراهم آورند.
4- همزمان با تاسيس سازمانهاي حامي تيزهوشان و نخبگان، به تاسيس انجمنهاي طرفدار خلاقيت و نوآوري همت گماشته شود؛ چه اينكه به شهادت تاريخ، غالب اختراعات و نوآوريها در طول زندگي بشر، از آن خلاقان بوده است.
دعوت همکاری با باشگاه