شاخصه هاى بين المللى در سال ۲۰۰۵ چه بوده اند؟
- اوضاع بين المللى سال ،۲۰۰۵ در مجموع آرام و پايدار بود، اما عناصر مبهم و متزلزل كننده، رويكرد جديدى را نمايان كرده است. به طورى كه بسيارى كوشيده اند تا از طريق همكارى به صلح و توسعه دست يابند. چند قطبى گرايى و جهانى سازى اقتصاد، كه با هم در تعامل هستند، تغييرات عميقى را در روابط بين الملل و ساختار منافع بين المللى ايجاد كرده اند. چند قطبى گرايى تسريع رقابت براى نظم جهانى فشرده تر شده است. جهانى سازى اقتصاد پيوسته عميق تر مى شود و كشورها نيز به دليل همكارى هاى بيشتر به يكديگر وابسته تر شده اند.
تهديدات امنيتى غيرسنتى نيز سربرآورده اند. تروريسم همچنان اشاعه مى يابد و فجايعى مانند سونامى، توفان ها، زمين لرزه ها و آنفلوآنزاى مرغى بارها و بارها رخ داده و خسارات بسيارى به بشر وارد كرده اند. تمام كشورها بيش از پيش به درك اين نكته رسيده اند كه براى مقابله با چالش هاى جهانى بايد همكارى جهانى داشته باشند. رشد اقتصاد جهانى در كل ادامه داشته، اما چالش ها و ريسك هاى مؤثر در تحولات اقتصاد جهانى افزايش يافته است. حفظ اقتصاد جهانى پايدار و متعادل و توسعه پايدار آن به موضوع مهمى براى همه كشورها مبدل شده است. مشكلات خاص پيش روى كشورهاى در حال توسعه در عرصه جهانى سازى نيز توجه بسيارى را به خود معطوف كرده است.
چين در سال ۲۰۰۵ در مواجهه با اوضاع پيچيده و پراتفاق بين المللى به چه موفقيت هاى ديپلماتيكى دست يافت؟
- از ابتداى سال ۲۰۰۵ شروع مى كنم. ما تحت رهبرى كميته مركزى حزب كمونيست چين و با حمايت مردم توانستيم درك خود از خدمت به مردم و تأمين منافع عمومى را افزايش دهيم و با ذهنى آرام با تغييرات وفق پيدا كنيم. ما به خوبى و با موفقيت، مسائل مهم را به انجام رسانديم و براى كمك به توسعه اجتماعى و اقتصادى كشور و تحقق آرمان اتحاد سرزمين مادرى خود با جديت تلاش كرديم.
ما در حسن همجوارى و همكارى با كشورهاى همسايه به پيشرفت هاى جديدى رسيديم؛ اعتماد متقابل و همكارى با اتحاديه كشورهاى شرق و جنوب شرق آسيا (آ.سه.آن) را بهبود بخشيديم و همكارى عملى با سازمان همكارى هاى شانگهاى را توسعه داديم. ما موفق شديم چين را به عنوان يك عضو ناظر وارد سازمان همكارى هاى منطقه اى جنوب آسيا (SAARC) كنيم. در زمينه مسأله هسته اى شبه جزيره كره نيز به نقش سازنده خود و پيشرفت گفت وگوهاى شش جانبه ادامه داديم. روابط ما با بسيارى از قدرت ها، پيشرفتى پايدار داشته است.
«هو جين تائو» و «جورج بوش» رؤساى جمهورى چين و آمريكا پس از چند ديدار و ارسال چندين نامه و انجام گفت وگوهاى تلفنى به توافق رسيدند كه در جهت اعتماد متقابل بكوشند و به منظور بهبود روابط سازنده همه جانبه چين و آمريكا، همكارى ها و تفاهمات خود را افزايش دهند. چين و روسيه نيز بيانيه مشترك نظم جهان در قرن بيست و يكم را امضا كردند و مذاكراتى در باب امنيت استراتژيك انجام دادند. اين دو كشور، نخستين تمرين نظامى مشترك خود را با موفقيت انجام دادند و اكنون همكارى هاى استراتژيكى ميان روسيه و چين به مرحله جديدى رسيده است. چين و اتحاديه اروپا نيز در سى امين سالگرد روابط ديپلماتيك خود همكارى هاى استراتژيكى همه جانبه خود را تحكيم بخشيدند. همكارى هاى دوستانه چين با كشورهاى در حال توسعه هم پيوسته عميق تر شده است.
هو جين تائو در اجلاس آسيا و آفريقا و كنفرانس باندونگ شركت و پيشنهادهاى جديدى را براى آغاز شيوه جديدى از همكارى هاى استراتژيك ميان آسيا و آفريقا مطرح كرد. وى همچنين در سازمان ملل متحد، راهكارهاى جديدى را براى حمايت از كشورهاى در حال توسعه ارائه كرد كه با استقبال زيادى مواجه شد. چين در چارچوب اجلاس هاى همكارى چين و آفريقا و چين و اعراب براى همكارى بيشتر با كشورهاى در حال توسعه كوشيده و روابط خود با سازمان هاى منطقه اى آمريكاى لاتين را تعميق كرده است.
چين در زمينه ديپلماسى چند جانبه رويكرد فعالى داشته است. در روند اصلاح سازمان ملل متحد، چين تلاشهاى زيادى براى هدايت اين اصلاحات در مسير صحيح داشت. رهبران چين در سال ۲۰۰۵ در نشست كشورهاى گروه ۸ و كشورهاى در حال توسعه، اجلاس شصتمين سال تأسيس سازمان ملل متحد، سيزدهمين نشست غيررسمى همكارى هاى اقتصادى آسيا - اقيانوسيه (APEC) دومين كنفرانس جهانى رؤساى مجالس كشورها، نشست جهانى جامعه اطلاعاتى (WSIS) و يك سلسله كنفرانس هاى ديگر شركت داشتند و سياستهاى داخلى و خارجى چين را گسترش دادند و نشان دادند كه چين به مسير تحولات صلح آميز اعتقاد دارد.
چين همواره تلاش كرده است تا از اصطكاك هاى تجارى بپرهيزد و همكار ى هاى سودمند دوجانبه با كشورها را عميق تر كند. بسيارى از كشورها معترف بوده اند كه چين يك اقتصاد بازارى كامل است. ما براى نخستين بار اجلاس وزيران دارايى و رؤساى بانك مركزى گروه ۲۰ را با موفقيت ميزبانى كرديم.
در عين حال چين براى سيزدهمين بار، تلاش تايوان را براى بازگشت به سازمان ملل متحد و سازمان بهداشت جهانى ناكام گذاشت. كنگره ملى خلق، قانون ضدجدايى طلبى را تصويب كرد. گرانادا و سنگال روابط ديپلماتيك خود را با چين از سرگرفتند. چين همچنين سعى كرد منافع و حقوق مشروع شهروندان خود در داخل و خارج را تضمين كند.
در سال گذشته گرايش به سوى چينى ها بيشتر شد. شما اين پديده را چگونه مى بينيد؟ ارزيابى شما از نقش چين در امور بين الملل چيست؟
- چين به عنوان بزرگترين كشور در حال توسعه، طى چند سال اخير، توسعه اى پايدارو سريع داشته كه هم براى مردم چين و هم براى ساير كشورها سودمند بوده است. بخش عمده اى از كشورها از توسعه چين استقبال و حمايت مى كنند. توسعه مسالمت آميز چين داراى دو بعد توسعه و هارمونى داخلى و گسترش صلح و همكارى هاى خارجى بوده است. چين تلاش خواهد كرد كه با گسترش همكارى هاى دوجانبه سودمند با ساير كشورها، توسعه خود را محقق كند و از اين طريق، صلح جهانى را بهبود بخشد و دستاوردهاى نوع بشر را ترقى دهد.
در پس زمينه توسعه جهانى و تعميق وابستگى متقابل كشورها به يكديگر، چين در سياست خارجى خود تلاش مى نمايد تا منافع خويش را حفظ كند و منافع مشتركى با همه كشورها بيابد. ما دغدغه هاى خود را در نظر داريم، اما به ساير كشورها نيز بى اعتنا نخواهيم بود. چين همواره نيرويى براى حفظ صلح جهانى و بهبود توسعه است.
سال ،۲۰۰۶ نخستين سال اجراى يازدهمين دوره برنامه پنجساله چين است. برنامه هاى ديپلماتيك بلندمدت و ميان مدت اين كشور طى اين دوره چه خواهند بود؟
- در پنجمين اجلاس عمومى شانزدهمين كميته مركزى حزب كمونيست چين (كه از ۸ تا ۱۱ اكتبر سال ۲۰۰۵ برگزار شد) طرحى براى ديپلماسى چين تدوين شد.
وظيفه اصلى، آن خواهد بود كه با ايجاد، حفظ و گسترش فرصت هاى مهم استراتژيك، يك محيط خارجى آرام و صلح آميز براى روند نوسازى خود به وجود آوريم و تا حد امكان دوستانى براى خود بيابيم. در اين ارتباط، بايد چشم انداز علمى خود به توسعه را حفظ كنيم، پرچم صلح، توسعه و همكارى را برافراشته نگه داريم، به سياست خارجى صلح پايبند باشيم، با زمان حركت كنيم، دوستى و همكارى با ساير كشورها را گسترش دهيم، با تفاوت ها كنار بياييم و براى رسيدن به وضعيت هاى سودمند تلاش كنيم.