«نقدی بر كتاب مكتب در فرايند تكامل»، عنوان مقالهای از فصلنامه علمی ـ تحقيقی «تاريخ در آينه پژوهش» است كه به قلم «حسن يوسفيان»، دانشآموخته حوزه علميه و دانشجوی دكترای كلام نگارش يافته است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، مؤلف مقاله در ابتدای اثر با اشاره به چاپ كتاب «مكتب در فايند تكامل» مینويسد: در ماههای اخير كتابی در ايران منتشر شده كه نويسنده آن به نقد برخی از ابعاد ديدگاه رايج شيعيان در مسئله امامت میپردازد. اصل كتاب به زبان انگليسی است كه اغلب موافق ذوق و سليقه خاروشناسان و منتقدان ديدگاه سنتی شيعه از كار درآمده و تصرفاتی كه در ترجمه فارسی (زير نظر مؤلف) صورت گرفته، چنان است كه گويا برای «جلب نظر شيعيان» بوده است. مؤلف با استفادهای گزينشی و جانبدارانه از روايات، چنين مینماياند كه ديدگاه كنونی شيعيان در مسئله امامت، ديدگاهی افراطی و غاليانه است. نوشته حاضر در نگاهی گذرا، به برخی از كاستیها و نقاط قابل نقد اين كتاب میپردازد.
حسن يوسفيان میافزايد: كتاب مكتب در فرايند تكامل كه به ويژه پس از انتشارات در ايران مورد توجه و احيانا نقد برخی محافل علمی كشور قرار گرفته، با توجه به اين كه نويسنده آن كه خود در كسوت روحانيت است، به نقد برخی از ابعاد ديدگاه رايج شيعيان در مسئله امامت پرداخته است، زمينه طرح مباحث و مباحثاتی را در زمينه تاريخ شكلگيری تفكرات مكتب اماميه پديد آورده است. اصل اين كتاب به زبان انگليسی است كه در سال 1993 ميلادی و در ايالت «نيوجرسی امريكا» از سوی انتشارات «داروين» با عنوان «بحران و تثبيت در دوران شكلگيری تشيع» به چاپ رسيده است. اندكی پس از تاريخ 1374 شمی مصادف با 1995 ميلادی همين ناشر ترجمه فارسی كتاب را نيز منتشر میكند.
مترجم اين اثر درباره ترجمه كتاب و مؤلف آن مینويسد: مترجم كه اين اثر را در نوع خود منحصر و از نظر سطح تحقيق در مرتبهای بس ارجمند يافت، به ترجمه آن دست زد. ترجمه حاضر به نظر مؤلف دانشمند رسيده و مواردی كه در نام كتاب، عنوان بخشها و در قسمت ضمائم با اصل كتاب اندكی اختلاف ديده میشود با صلاحديد ايشان بوده است.
مترجم فارسی كتاب در ادامه میآورد: استاد و روحانی ارجمند، از فارغالتحصيلان و مدرسين حوزه علميه قم بوده كه سپس در دانشگاه آكسفورد انگلستان تحصيلات جديد خود را در رشته حقوق به پايان برده و به اخذ دكتری در آن رشته نائل شدهاند. ايشان اكنون (اسفند 73) مدت دوازده سال است كه در دانشگاه پرينستون امريكا كه يكی از بزرگترين مراكز علمی كشور و محل اقامت و تدريس نامآورانی مانند آلبرت انيشتين بوده اقامت و به تدريس اشتغال دارند.
كتاب مكتب در فرايند تكامل كه به ويژه پس از انتشارات در ايران مورد توجه و احيانا نقد برخی محافل علمی كشور قرار گرفته، باتوجه به اين كه نويسنده آن ـ كه خود در كسوت روحانيت است به نقد برخی از ابعاد ديدگاه رايج شيعيان در مسئله امامت پرداخته است، زمينه طرح مباحث و مباحثاتی را در زمينه تاريخ شكلگيری تفكرات مكتب اماميه پديد آورده است
مؤلف كتاب به گفته خود سطح علمی فقه و اصول را نزد حضرات آقايان فاضل لنكرانی، حسين نوری، يوسف صانعی و مرحوم سلطانی گذرانده و متون فلسفی را خدمت آقايان محمدی گيلانی، جوادی آملی، محمد شآهآبادی و مرتضی مطهری فراگرفته است. وی همچنين خارج فقه و اصول را عمدتا در محضر مرحوم آيتالله مرتضی حائری به مدت ده سال شاگردی كرده است. مؤلف از سال 1355 متناوبا و از سال 1358 مستمرا برای ادامه تحصيلات جديد به انگلستان رفته و از سال 1361 مقيم كشور آمريكا شده است.
مؤلف در بيان محاسن اثر میگويد: از امتيازات اين كتاب، كثرت ارجاعات و منابع مورد استفاده مؤلف است. ارجاعاتی اين چنين هر چند به اثر امتيازی ويژه میبخشد، اما اگر با برداشتهايی مبتنی بر پيشفرضهای نادرست همراه گردند و خواننده را به مأخذهايی گزينشی حواله دهند، میتوانند زيانبار و غلطانداز باشند. خوشبختانه مؤلف خود در مقدمهای كه بر ويرايش جديد كتاب نوشته از نقد منصفانه استقبال كرده است.
«تاريخ در آينه پژوهش»، عنوان فصلنامه علمی ـ تحقيقی است كه به صاحبامتيازی «مؤسسه پژوهشی امام خمينی(ره)» با مديرمسئولی «دكتر محمدرضا جباری» و سردبيری «مهدی پيشوايی» در شهر مقدس قم منتشر میشود. هيئت تحريريه اين نشريه را افرادی چون «صادق آئينهوند»، «محسن الويری»، «مهدی پيشوايی»، «محمدرضا جباری»، «اصغر منتظرالقائم» و «محمدهادی يوسف غروی» تشكيل میدهند. تاكنون شانزده شماره از اين فصلنامه در طی چهار سال و در اختيار علاقهمندان به تاريخ اسلام قرار گرفته است.
