مقاله «بررسی راز ماندگاری نوروز در سنت فرهنگی اسلام» نوشته «محسن آقاخانی» در آخرين شماره از نشريه «پيام سياحت» منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، نوروز عيدی ماندگار بين ايرانيان است. تعطيلات نوروزی، مسافرت و سير و سفر، صله رحم، نوشدن و پوشيدن لباس‌های نو و زيبا، خانه تكانی، آشتی افراد قهر با يكديگر و... از سنت‌های نيكوی نوروز در بين ايرانيان است.

در اين مقاله سعی شده است كه به راز ماندگاری نوروز و سنت‌های پسنديده آن در جامعه ايرانی به ويژه بعد از تلاقی آن با اسلام اشاره شود.

به طور كلی در تبيين تعامل اسلام با فرهنگ‌های ديگر از حيث درون و برون منطقه‌ای به اين نكته بايد توجه كرد كه اسلام با فرهنگ موجود برخوردی مثبت و سازنده داشته است. به اين معنا كه اصول عقلانی و عقلايی فرهنگ‌های پيشين را پذيرفته، تأييد و امضا كرده است.

اسلام تنها برخی از اين اصول خرافی و مؤلفه‌ها و عناصر غير عقلايی و غير عقلانی را نپذيرفته است و يا در برخی به نوعی بازسازی مفهومی دست زده است. به عنوان نمونه به مناسك آيينی حج اشاره شده است كه آن را در برخی از موارد پذيرفته و در برخی ديگر بازسازی كرده و در برخی ديگر وازده است.

اين پذيرش، وازنش و بازسازی برگرفته از اصول توحيدی اسلام با حفظ و پذيرش تفاوت‌ها و تنوع فرهنگی و قومی است. اسلام وقتی با عناصر و مؤلفه‌های فرهنگ ايرانی روبرو شد همان رفتار و تعاملی را در پيش گرفت كه نسبت به عناصر فرهنگی عرب و تازيان بيابان‌های حجاز و نجد در پيش گرفته بود. به اين معنا كه برخی را پذيرفته و برخی را رد كرده و گروه سومی را بازسازی كرده و متناسب با اصول و مبانی توحيدی هماهنگ ساخته است.

به طور كلی در تبيين تعامل اسلام با فرهنگ‌های ديگر از حيث درون و برون منطقه‌ای به اين نكته بايد توجه كرد كه اسلام با فرهنگ موجود برخوردی مثبت و سازنده داشته است. به اين معنا كه اصول عقلانی و عقلايی فرهنگ‌های پيشين را پذيرفته، تأييد و امضا كرده است

از اين روست كه برخی از آيين‌ها و مناسك فرهنگ ايرانی ـ زرتشتی را وازده و برخی ديگر را پذيرفته و در برخی به بازسازی اقدام كرده است. از آن جمله مناسك آيينی كه مورد پذيرش و يا بازسازی قرار گرفته است، آيين نوروز است.

اما پرسش اين است كه چرا آيين نوروز مورد پذيرش كلی قرار گرفته و عناصری از آن هم چنان باقی و پابرجا مانده و حتی به عنوان عناصر فرهنگی مثبت مورد تأييد شارع قرار گرفته است؟ راز ماندگاری نوروز چيست؟ چه عناصر و مؤلفه‌هايی در اين آيين وجود دارد كه به عنوان علل و عوامل بقای آيين نوروزی را فراهم آورده است؟

نشريه «پيام سياحت» متعلق به بنياد مستضعفان انقلاب اسلامی است كه برای سال سوم و در شماره‌های 18 و 19 در نوروز 87 منتشر شد.