احساسات ملى‌گرایانه، احساسى فطرى است، این احساسات در حقیقت نمادى از انسان اجتماعى است که براساس منافع فردى و گروهى شکل میگیرد. بنظر میرسد در جامعه کنونى لبنان احساسات ملى‌گرایانه جاى خود را به احساسات فرقه‌اى بعنوان قویترین احساسات شهروندان داده است. تا آنجا که حتى تبدیل به یکى از پایه‌هاى قانون‌اساسى کشور شده و میتوان گفت از نگاه اجتماعى، فرهنگى، سیاسى، اقتصادى، امنیتى و نظامى، فرقه‌ها توانسته‌اند فعالترین موسسه قانونى باشند که مى‌تواند حقوق شهروندان را از دولت دریافت کند.

شرایطى که بر لبنان سایه انداخته و مسلما در آینده کشور نیز تاثیرگذار خواهد بود شاهد اقدامات تحریک‌آمیز و رد و بدل شدن اتهامات رو به رشدى میان اکثریت و اپوزیسیون است. سوریه نیز حوادث را با دقت زیاد دنبال میکند زیرا این حوادث برغم همه تغییر و تحولاتى که در خود دارد بر سیاستهاى سوریه نیز تاثیرگذار است. علاوه بر امور تحریک کننده، ما شاهد آماده‌سازى زمینه‌هاى جنگ داخلى با مقدمات و لوازم مورد نیاز آن نیز هستیم که نشانه آن بسیج نیروهاى شبه‌‌نظامى و گروهکهاى مسلح است که لبنانیها طعم تلخ آنرا در ایام جنگ داخلى فراموش نکرده‌اند.

گروه 14 مارس در هفته اخیر تمام محافظه‌کارى خود را کنار گذاشت. مصاحبه تلویزیونى «سعد حریرى» شد که در آن تاکید شده بود تا آخرین نقطه حاضر است به درگیرى با اپوزیسیون ادامه دهد. «ولید جنبلاط» نیز در سخنرانى آتشین خود از جنگ فرقه‌اى استقبال گرمى کرد و براى نشان دادن آمادگى در مبارزه با اپوزیسیون به جنگ داخلى خوشامد گفت. براساس اطلاعات موجود بهره‌گیری از حمایت و پشتیبانى نظامى و دخالت مسلحانه کشورهاى عرب همواره مدنظر گروه 14 مارس است.

تحلیلگران سیاسى و آشنا به اوضاع لبنان سخنرانیهاى آتشین و اظهارنظرهاى خطرناک را نشانه ورود گروه اکثریت به جنگ داخلى نمیدانند بلکه معتقدند با توجه به کمرنگ بودن شعارهاى این گروه و تحقق برخى خواسته‌هایشان در خروج نیروهاى سوریه و تاسیس دادگاه محاکمه قاتلان حریرى، اکنون 14 مارس با مشکل تحریک و تشویق براى شرکت در مراسم حساس سالروز ترور «رفیق حریرى» مواجه هستند و براى حل این مشکل و جبران کمبود انگیزه براى مشارکت در این مراسم مجبور به بالا بردن شعارهاى خود و استفاده از سخنان آتشین هستند. در مقابل برخى دیگر عقیده دارند که تندى لهجه عکس‌العمل طبیعى در ناکام ماندن طرح اتحادیه عرب است که «عمرو موسى» آنرا به لبنان منتقل نمود.

مصاحبه خبرى «سعد حریرى» از آرامش سابق و نظم و انضباط گذشته بدور بود. وى اینبار بدون هیچگونه مراعات و محافظه‌کارى صحبت کرد تا آنجا که براى نخستین‌بار ایران و سوریه را به یک اندازه در این جریان مقصر دانست. وى در گذشته انتقاد اصلى خود را متوجه سوریه میکرد که در لبنان حضور داشت و اکنون انتقادش را متوجه ایران کرده است که هیچ دخالت مستقیمى در لبنان نداشته و تنها حزب‌الله را حمایت میکند.

علاوه بر این، مساله تازه‌اى که بسیار جلب توجه میکرد این بود که همانند مصاحبه‌هاى «سیدحسن نصرالله» در ضاحیه که هواداران وى اقدام به شلیک هوایی میکردند، همزمان با مصاحبه خبرى «سعد حریرى» نیز هواداران وى در مناطق متعلق به حریرى اقدام به تیراندازى هوایى شدیدى نمودند که این امر در سایه سکوت حریرى پیام سیاسى و عملى حساسى را در خود دارد.

این تنش نشان‌دهنده شکاف ژرفى است که در روابط میان سوریه و عربستان وجود دارد و بیش از پیش لبنان را به میدان درگیریهاى طرفهاى خارجى تبدیل میکند و بدین جهت نمیتوان سخنان تند حریرى و جنبلاط را خارج از ابعاد منطقه‌اى و بین‌المللى تفسیر نمود.

برخى در اردن، عربستان و مصر با این مضمون سخن میگویند که تهدید به جنگ داخلى در لبنان تاثیرى بر تصمیم آنها ندارد و در نهایت این سوال مطرح میشود که آیا کوبیدن به طبل جنگ داخلى تنها یک مانور سیاسى است یا واقعا این گروهها تمایل به دیدن لبنان در آتش جنگ دارند ولى خواستار دیدن لبنان در دستان اپوزیسیون نیستند.

اپوزیسیون هم وضعیت بهترى ندارد، آنها نیز در مقابل سخنان گروه 14 مارس واکنش تندى به اظهارات اکثریت دادند و نخواستند این ماجرا بدون جواب بماند. اپوزیسیون نیز از طریق رسانه‌هاى گروهی خود اقدام به تحریک توده‌ها نمود که این امر در برنامه‌هاى مختلف و گزارشهاى خبرى به شکل مستمر تکرار مى‌شود.

گفته مى‌شود موسسات وابسته به حزب‌الله اکنون سخنان حریرى و جنبلاط را تجزیه و تحلیل کرده و خواستار پی بردن به این موضوع هستند که آیا این سخنان نشان از مرحله جدیدى از درگیریها دارد یا تنها بمنظور تشویق مردم براى شرکت در مراسم روز 14 مارس است؟ بدین‌ترتیب بنظر میرسد حزب‌الله پاسخ خود را به پس از مراسم ترور «رفیق حریرى» موکول کند تا حقیقت موضعگیریهاى اکثریت مشخص شود.

پیش زمینه موضعگیریها و اهداف و انگیزه‌های آن هرچه باشد ممکن است یک حادثه امنیتى پیش یا پس از مراسم و یا بهنگام برگزاری آن در سرنوشت کشور موثر باشد که اکنون دریایى از این شایعات وجود دارد.

برخى شخصیتهاى نزدیک به اپوزیسیون که از سوریه دیدار کرده‌اند مى‌گویند، رهبران سوریه حاضر نیستند در مقابل تشکیل اجلاس اتحادیه عرب در سوریه و بهبود روابط سوریه و کشورهاى عربى به اعمال فشار بر اپوزیسیون لبنان پرداخته و آنها را به امتیازدهى به طرفداران دولت کنونى لبنان مجبور سازند.

سوریه خود را براى هر احتمالى آماده کرده و آماده است تا پاسخ مناسبى به هر پیامى ارسال کند چون بخوبى مى‌داند که با قدرتهاى بزرگ جهان روبرو است.

سخنان آشفته‌اى که این روزها به گوش میرسد حاکى از خویشتندارى و محافظه‌کاری نیست ولى آنچه اینبار جلب توجه میکند گام رو به جلوی گروه 14 مارس در اظهارات آتشین و استفاده از سلاح بود که حتى اپوزیسیون را نیز متعجب ساخت. به عبارت دیگر فرقه‌های داخل لبنان مصمم شده‌اند کشور را با نغمه‌هاى پیروزى به قربانگاه بفرستند.