چهارشنبه ۹ مهر ۱۳۹۳
بر خط: 3379
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

325 بازدید
فروش موشک هارپون به هند؛ منافع آمریکایی – توازن آسیایی

روزنامه «ایشن ایج» چاپ دهلی نو نوشت: آمریکا با یک حرکت راهبردی، درب های انبار تسلیحاتی خود را از طریق فروش موشک های ضدکشتی هارپون* به روی هند باز کرده است.
به گزارش روز شنبه ایرنا از دهلی نو، این روزنامه افزود این اولین مورد از فروش موشک های آمریکایی به هند و نقطه عطفی در روابط واشنگتن و دهلی است.
موشک هارپون که به معنی 'نیزه شکار نهنگ' است یکی از معروفترین و قویترین سلاح های ضد کشتی است که با وجود عمر طولانی هنوز یکی از موشک های اصلی ضد کشتی در نیروی دریایی آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران است. موشک هارپون - با بردی در حدود 856 کیلومتر و سرعت 572 مایل در ساعت - به صورت اختصاصی و تنها برای مقابله با کشتی ها ساخته شد و اولین بار به خدمت نیروی زمینی و دریایی آمریکا درآمد. این موشک به دلیل نیاز شدید نیروهای هوایی و دریایی آمریکا در مدل های مختلف به تولید انبوه رسید.
به طور کلی در امضای هر قراردادی، طرفین منافع خاصی را برای خود تصور و دنبال می کنند. آن چه که به عنوان اهداف امریکا و هند در قرارداد فروش موشک های هارپون قابل بررسی است گزینه های ذیل را در بر می گیرد.

اهداف امریکا از فروش موشک های هارپون
یکی از بارزترین اهداف امریکا، تامین منافع و جبران کسری بودجه است که می تواند از طریق فروش سلاح تحقق یابد. امریکایی ها از برترین تولید کنندگان سلاح در عرصه بین الملل بوده و از نظر برخی از کارشناسان، گرچه هژمون امریکا در حوزه هایی همچون اقتصاد و سیاست با چالش مواجه شده اما این کشور همچنان در حوزه نظامی هژمون و برتری خود را حفظ کرده است. بودجه نظامی آمریکا بیشترین بودجه نظامی در دنیا بوده و حاصل جمع بودجه نظامی 20 کشور پس از آن، با بودجه نظامی این کشور برابری می کند. تولید کنندگان جنگ افزار و تسلیحات نظامی آمریکا همواره به دنبال یافتن بازار هایی مناسب برای تامین منافع و جبران کسری بودجه گسترده این کشور هستند. از آنجا که هند در طول سال های اخیر، بعد از چین بیشترین و با ثبات ترین رشد اقتصادی را تجربه نموده و از آن جا که دهلی به دنبال تحقق اهدافی در سطح یک قدرت بزرگ است، کشور هندوستان بازاری مناسب برای تسلیحات نظامی امریکا است. در طی سال های گذشته هندی ها در روابط اقتصادی با امریکا، همواره توازن را به نفع خود حفظ نموده اند، لذا امریکا می تواند به منظور ایجاد برابری و یا کاهش شکاف تراز تجاری، از روزنه فروش تسلیحات وارد شود.
هدف دوم امریکا، تلاش برای جلوگیری از به فراموشی سپرده شدن قرارداد استراتژیک با هند است. امریکا در دوران 'جورج بوش' پسر در سال 2005 قرارداد استراتژیکی با هند منعقد نموده و در سال 2006 آن را نهایی نمود. کارشناسان معتقدند که 'باراک اوباما' گرچه دارای نگرش های حزبی متفاوت با بوش است اما نمی خواهد دستاوردهای آن را از دست بدهد. یکی از این دستاوردها قرارداد استراتژیک امریکا با هند است. این امر در سند راهبردی امنیت ملی امریکا مبنی بر تلاش برای جذب قدرت های در حال ظهور همانند هند و چین، به طور شفاف مشهود است. در این سند، همکاری با قدرت های آسیایی در حال ظهور همانند هند و چین تصریح شده است.
بعد از رزمایش مشترک کره جنوبی و امریکا در ماه گذشته میلادی، همکاری کره شمالی و چین به عنوان رابطه ای چالش برانگیز در برابر امریکا افزایش یافته است. فروش سلاح به هند به عنوان ایجاد نوعی از ائتلاف جدید در برابر همکاری های پیونگ یانگ- پکن، قابل تفسیر است.
هدف دیگر امریکا از فروش موشک های هارپون به هند 'ایجاد توازن' است که در دو جلوه از 'انعکاس روسی' و 'انعکاس پاکستانی' قابل مشاهده بوده و جلوه ظاهری آن، پاکستان است. طی دو ماه گذشته مقامات امریکایی از سطح وزیر امور خارجه تا نمایندگان کنگره و سنا و مقامات ارشد نظامی، حدود 30 سفر به پاکستان داشته اند. در جنوب آسیا به طور تاریخی، نزدیکی هر یک از قدرت های هند و پاکستان به امریکا به معنای دوری دیگری از این کشور بوده است. در زمان حاضر جنگ افغانستان ، مزیت سازی رابطه با امریکا را برای پاکستان فراهم نموده و اسلام آباد قصد ندارد این فرصت را از دست بدهد. تجربه امریکا در نزدیک شدن به هر یک از این دو قدرت منازعه گر در منطقه جنوب آسیا ( هند و پاکستان) با نارضایتی کشور مقابل همراه بوده و زمینه همکاری آن را با قدرت های رقیب امریکا مثل ایران و روسیه فراهم می نماید. مقامات امریکایی در برابر سفرهایی که به پاکستان داشته اند، قرارداد همکاری هسته ای و پس از آن قرارداد موشک های هارپون را به عنوان عامل توازن ساز در رابطه امریکا با هند قرار داده اند.
جلوه پنهان این توازن در برابر روسیه است. هندی ها به دلیل همکاری
های گسترده ای که در دوران جنگ سرد با شوروی داشتند، تمامی سلاح های خود را از شوروی تامین کرده و پایه های تسلیحات نظامی هند را روسی نمودند. هنوز هم روسیه بزرگترین عرضه کننده سلاح به هند است و امریکا با فروش موشک هارپون به عنوان دروازه ای برای گسترش همکاری های نظامی و فروش تسلیحات به دهلی، خواهان ایجاد توازن در برابر روسیه است.

اهداف هند از خرید موشک های هارپون
هند در استراتژی کلان خود جهان را به سه دایره متحدالمرکز تقسیم می‌کند. اولین دایره، همسایگان نزدیک هند را در بر می‌گیرد. در محیط این دایره، دهلی در پی کسب موقعیت هژمونی است تا به واسطه آن بتواند با حضور قدرت‌های دیگر در این منطقه مقابله کند( هژمون منطقه‌ای). دایره دوم، منطقه وسیع تری از همسایگان هند را در بر می‌گیرد که محیط آن را آسیا و حاشیه اقیانوس هند تشکیل می‌دهد. در این محیط، هند در پی ایجاد موازنه در مقابل سایر قدرت‌ها و جلوگیری از تضییع منافع خویش توسط آنها می‌باشد. در دایره سوم که در واقع کل جهان را در بر می‌گیرد، تلاش هند در جهت کسب جایگاه قدرت بزرگ و ایفای نقش کلیدی در صلح و امنیت بین‌المللی است.
موشک هارپون توان هندوستان را در عرصه اقیانوس هند و همسایگان افزایش می دهد. به عبارتی خرید این نوع از موشک ها که ضد کشتی است به معنای تحقق نگرش هژمونیک هند در عرصه دایره اول استراتژی این کشور و تثبیت حاشیه به معنای دنبال نمودن اهداف در دو دایره دیگر است.
به نظر می رسد که در استراتژی امنیت ملی هند سه هدف اصلی اقتصادی، سیاسی و نظامی مستتر است. در بخش اقتصادی، هند به دنبال رشد پایدار اقتصادی است که در یک دهه گذشته، توانسته است بر این هدف نیز جامه عمل بپوشاند. آن چه که هند تاکنون نتوانسته اجرایی سازد هدف این کشور در بخش سیاسی و یا عضویت دایم در شورای امنیت سازمان ملل است. در بخش نظامی ، هدف هند آن بوده که به بمب اتمی دست پیدا کند که آن را تاکنون محقق ساخته است. از آن جا که کارآمدی بمب های هسته ای در تمام عرصه های درگیری نظامی معطوف به نتیجه نمی باشد، هندی ها خواهان تقویت توان نظامی متعارف در کنار توان هسته ای می باشند که خرید موشک های هارپون جلوه ای از این خواسته است.
هدف دیگر هند از خرید موشک های هارپون 'قرض کردن قدرت' و در نهایت 'تثبیت قدرت' است. قدرت های در حال ظهور به قرض قدرت به عنوان ابزاری در راستای کسب قدرت متمایل هستند. گرچه در دنیای حاضر ، قدرت بیشتر در جلوه های فرهنگی تجلی نموده و از حوزه های سخت به حوزه های نرم تغییر جهت داده اما عرصه قدرت سخت همچنان جذابیت خود را برای برخی از کشورها حفظ نموده تا از طریق آن قدرت قرض نمایند و سپس آن را تثبیت کنند.
هدف نهایی هند از انعقاد قرارداد خرید موشک هارپون، به عنوان پیش درآمدی بر افزایش همکاری های نظامی با امریکا، 'کسب پرستیژ و نمایش قدرت' است. هندی ها منطقه آسیای جنوبی را منطقه ای نا امن دانسته، خواهان عبور از اتحاد درون منطقه ای و یافتن متحدینی فراتر از این منطقه می باشند. برون گرایی هندی زمینه همکاری این کشور با امریکا را به عنوان قدرت برتر فراهم می نماید.

* Harpoon anti-ship missiles

تاریخ انتشار در سایت: ۱۶ شهریور ۱۳۸۹
منبع: / خبرگزاری / ایرنا ۱۳۸۹/۶/۱۶
عناوین
رسته: 0