یک‌شنبه ۴ آبان ۱۳۹۳
بر خط: 1557
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

285 بازدید
‏ اصول و مولفه های توسعه پایدار

چهار پایه اصلی اصول پایداری که به صورت یکپارچه، حقوق توسعه پایدار را تشکیل می دهند در اعلامیه ریو به عنوان اصول مبنایی خود را نشان می دهند. این اصول شامل: ‏
1- اصل مساوات در بهره برداری از منابع در طول نسل های حاضر و آتی. 2- اصل عدالت در بهره برداری در عرض نسل حاضر و برای همه کشورها بدون تهدید منابع سایر کشورها. 3- اصل بهره برداری پایدار از منابع 4- اصل تعامل و یکپارچگی نیازهای توسعه ای و حفاظت از محیط زیست. در تعریف بروتلند از توسعه پایدار دو ایده "نیازها" و "محدودیت ها" محوریت اصلی و کلی توسعه پایدار را تشکیل می دهند. "نیاز ها" معطوف به نیازمندی اساسی کشورهای درحال توسعه در روند توسعه آنها و
"محدودیت ها" به توجه به ظرفیت های زیست محیطی در بهره برداری از منابع توسط کشورهای توسعه یافته تا بتوان منابع موجود را به نحو متعادلی در تامین نیازهای نسل حاضر و نسل آتی صرف کرد‎. ‎بر اساس این کلیت مبانی اصول چهارگانه توسعه پایدار در ریو شکل گرفتند. ‏بر اساس اصل اول موضوع امانتداری منابع زمین از سوی جامعه فعلی جهانی و تحویل آن به نسل آتی از سوی حقوق بین الملل به رسمیت شناخته شده است. این اصل در بسیاری از کنوانسیون های زیست محیطی ریشه دارد از جمله کنوانسیون بین المللی حفاظت از وال ها و کنوانسیون میراث جهانی. ‏
اصل دوم مبین مفهوم عدالت بین نسل های حاضر و نسل های آتی است اما این اصل در خلائ حقوقی موجود ناشی از عدم تعریف حقوقی دقیق، به صورت کاملاً انعطاف پذیری می تواند شامل حقوق و تکالیف با تعبیری که سازوکار پذیرفته شده آنان بیان شده، مورد استفاده قرار بگیرد. ‏اصل سوم اذعان می دارد که حق توسعه به عنوان ابزاری برای دستیابی به عدالت، باید نیاز نسل های حاضر و آتی را تامین کند. این اصل ناظر بر اعمال ضوابط و استانداردهای مشخص برای مدیریت در میزان و نرخ بهره برداری و استخراج منابع طبیعی به جای حفاظت محض و ذخیره سازی آن برای نسل های آینده است. مفهوم بهره برداری پایدار در آغاز بر ضوابط و استانداردهایی ناظر بود که میزان صید از منابع زیستی دریایی را در سطح پایدار یا معقول تعریف می نمود. این مفهوم به تدریج بربهره برداری از سایر منابع به غیر از منابع زیستی دریایی گسترش یافت. این اصل اگرچه در کنفرانس استکهلم مطرح نشد اما به صورت غیر مستقیم اشاره شد، در اعلامیه استکهلم بر پرهیز از اسراف منابع طبیعی تجدیدشونده و مراقبت از ظرفیت های کره زمین که قادرند منابع تجدیدپذیر حیاتی را تولید کنند تاکید شده است. این اصل در اعلامیه جهانی ریو به صورت واضح بیان شده است. اما مشکلی که این مفهوم دارد این است که تعریف دقیق از آن نمی توان داشت و می توان تفسیرهای متفاوتی از آن به عمل آورد. ‏اصل چهارم منبعث از اصل کلی توسعه پایدار، اصل ادغام متقابل ملاحظه های زیست محیطی و توسعه ای است‎. ‎این اصل ناظر بر تعهد بر ادغام ملاحظه ای زیست محیطی در روند توسعه اقتصادی-اجتماعی و توجه به نیازهای اقتصادی-اجتماعی جامعه در اجرای اهداف زیست محیطی است. ‏
واژه "توسعه پایدار" از دو کلمه توسعه و پایدار به دست آمده است لذا پایداری در آن به عنوان یک جزء اساسی و جدید مطرح است و در کنار هم بیانگر یک مفهوم و تعریف دیگری از توسعه است. بر اساس تعریف بروتلند، توسعه پایدار، روند دستیابی به نیازهای نسل حاضر بدون متاثر ساختن ظرفیت های نسل آتی جهت دستیابی به نیازهایشان است. لذا بر اساس این تعریف می توان سه مولفه اصلی برای توسعه پایدار مطرح نمود: ‏
1- پایداری اقتصادی به معنی خلق رفاه و بهرورزی و کامروایی در تمامی سطوح جامعه و توجه به توجیه اقتصادی تمامی فعالیت ها و کفایت‏ سازوکارها و بنگاه های ذیربط اقتصادی و توانایی آنان جهت حفظ و کارایی خود در بلند مدت. ‏‏2- پایداری اجتماعی به معنی احترام به حقوق اساسی بشر و ایجاد فرصت های مساوی برای همه اقشار جامعه و توزیع عادلانه ثروت با تاکید بر فقرزدایی و حفاظت و تقویت حیات اجتماعی ‏- فرهنگی جوامع محلی و به رسمیت شناختن و احترام به
فرهنگ های مختلف و اجتناب از بهره کشی های استثماری. ‏‏3- پایداری زیست محیطی به معنی صیانت و مدیریت منابع بخصوص منابع تجدید ناپذیر و ارزشمند در زندگی اجتماعی و به حداقل رسانیدن آلودگی های آب، هوا و خاک و حفاظت از تنوع زیستی ومیراث طبیعی. ‏




تاریخ انتشار در سایت: ۲۶ خرداد ۱۳۸۹
منبع: / روزنامه / رسالت ۱۳۸۹/۳/۲۶
نقش ها
عناوین
رسته: 0