یک‌شنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۳
بر خط: 1536
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

114 بازدید
مهاجرت بین المللی: پویش‌ها و چالش‌ها

مهاجرت همیشه بخشی از زندگی بشری بوده، ولی هیچگاه چون امروز مهاجرت اینقدر گسترش و عمق بین‌المللی نداشته است. چهره مهاجرت بین‌المللی چگونه است؟ بخشی از جواب به این پرسش را می‌توان در آئینه آمار یافت و بخش دیگر با دقت تحلیلی در پویش‌ها و چالش‌های ناشی از این پدیده مهم قابل درک است.
چند سالی است که بانک جهانی بخاطر اهمیت یافتن مهاجرت بین‌‌المللی از نظر اقتصادی، گزارشی تحقیقاتی با عنوان <مهاجرت و پول‌های ارسالی توسط مهاجرین‌> Migration and Remittanceدوین می‌کند که آخرین آنها در سال 2008، حاوی اطلاعات قابل توجهی است. براساس آمار منعکس شده در این گزارش در سال 2005 (1384) تعداد مهاجران دنیا، 191 میلیون نفر بوده است. این بدان معنی است که حدود 3 درصد از مردم جهان در سرزمینی زندگی و کار می‌کنند که در آن بدنیا نیامده‌‌اند. مبلغی که مهاجرین به سرزمین‌های مادری خود ارسال می‌کنند، سالانه حدود 300 میلیارد دلار می‌شود. این رقم باتوجه به تاثیراتی که بربرخی از کشورهای درحال توسعه می‌گذارد، قابل ملاحظه است.
ماورای داده‌ها و اطلاعات مربوط به تعداد مهاجرین و میزان پولی که آنها به سرزمین‌های مادری خود می‌فرستند، تحولی که در ماهیت <مهاجرپذیری> و <مهاجر فرستی> کشورها رخ داده، در تاریخ تحولات مهاجرت بین‌المللی کم‌نظیر است. بدین معنی که 5 کشور آلمان، هند، روسیه، اوکراین و انگلیس در بین 10 کشور بالای مهاجر فرست قرار دارند و نخبگان آنها به کشورهایی چون ایالات متحده مهاجرت می‌کنند. بطور همزمان این کشورها، خود مقصد مهاجرتی برای کشورهای گوناگون مخصوصا کشورهای پیرامونی هستند هرچند که ایالات متحده بیشترین تعداد مهاجرین را در خود جای می‌دهد، ولی نسبت مهاجرین به مردمان بومی در برخی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، استرالیا، کانادا، سوئیس و آمریکا بیشتر است. ‌
سه کریدوری که محل گذر بیشترین تعداد مهاجرین هستند عبارتند از مکزیک - آمریکا، روسیه - اوکراین و بنگلادش - هند. براساس پژوهش‌های بانک جهانی، بیش از 30 کشور جهان، حدود یک‌سوم از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی خود را در اثر مهاجرت از دست می‌دهند.
اثرات گسترده مهاجرت بین‌المللی، از حوزه اقتصاد و ارسال پول به سرزمین‌های مادری توسط مهاجرین فراتر رفته و حوزه‌های سیاسی و مسائل استراتژیک را دربر می‌گیرد. زلمای خلیل‌زاد افغانی‌الاصل، مهم‌ترین پست دیپلماتیک آمریکا، یعنی سفیر و نماینده دائم در سازمان ملل در دوران بوش را اشغال کرد و در حال حاضر، سخن از کاندیداتوری وی در انتخابات سال آینده ریاست جمهوری افغانستان می‌رود. مهاجرین سریلانکایی در کشورهای غربی، نقش مهمی درحمایت از تامیل‌ها و مخالفت با دولت این کشور دارند. نقش مهاجرین اروپای شرقی، قفقاز و برخی دیگر از کشورهای بجا مانده از شوروی سابق ساکن در آمریکا و اروپا، در تحولات سیاسی سرزمین‌های مادریشان کم نیست. آمریکایی‌های هندی تبار، یکی از اصلی‌ترین عوامل شکل دهنده قرارداد همکاری اتمی هند و آمریکا بودند که در سپتامبر 2008 نهائی شد. برهمین منوال، انتخاب اوباما که هنوز اقوام درجه یک وی در کنیا بسر می‌برند (بعنوان اولین ریاست جمهوری آفریقایی تبار آمریکا) دارای بارهای سیاسی گسترده‌ و تاریخی است.
اما این پویش‌ها و چالش‌های عمده در عرصه مهاجرت بین‌المللی، باید مدنظر قرار گیرد. بحران بزرگ مالی آمریکا که فقط در ماه ژانویه 2009 به بیکاری 700 هزار نفر در این کشور منجر شد، بر بازار کار این کشور اثر عمیقی گذاشته است. در چنین شرایطی، مهاجرین چون سال‌های گذشته نمی‌توانند پول به سرزمین‌های مادری خود بفرستند. با رسیدن رقم بیکاری آمریکا به 7 درصد، برخی از ایالت‌ها دیگر قادر نیستند که هزینه بیمه بیکاری را به خیل عظیم بیکاران بپردازند. در این میان وضع مهاجران چگونه می‌شود؟
چالش‌های ناشی از بحران مالی، اثرات اقتصادی آنها بر مهاجرت بین‌المللی و ابعاد پرچالش تفاوت دیدگاه‌های مهاجران با مردمان سرزمین‌های میزبان درخصوص مسائل سیاسی و استراتژیک را نیز باید مدنظر قرار داد. این تفاوت‌ها که بعضا با شک و ظن متقابل همراه است، چالش‌های سترگی را در صحنه عمل سیاسی در بسیاری از کشورها بوجود آورده است. بعلاوه، گرایش‌های تند و رادیکال نژادپرستانه نسبت به خارجیان و مهاجرین در کشورهای غربی را هم باید مدنظر قرار داد.
به هر رو، مهاجرت بین‌المللی به لحاظ کمی و کیفی، پویش‌ها و چالش‌هایی ایجاد کرده است، به گونه‌ای که سیاست خارجی هیچ کشوری نمی‌تواند نسبت به مهاجرت بین‌المللی بی‌تفاوت باشد. ‌

تاریخ انتشار در سایت: ۵ اسفند ۱۳۸۷
منبع: / روزنامه / رسالت ۱۳۸۷/۱۱/۲۳
نقش ها
عناوین
رسته: 3