پنجشنبه ۸ آبان ۱۳۹۳
بر خط: 4883
Bashgah.net باشگاه اندیشه

بــاشگاه مـــن

264 بازدید
برندگان جایزه نوبل ادبیات از آغاز تا سال 2006

در میان جوایز ادبی، جایزه نوبل ارزشمند‌ترین و افتخارآمیزترین آنهاست. این جایزه یکی از چند جایزه‌ای است که بنا بر وصیت آلفرد برنهارد نوبل (1833ـ 1899)، شیمیدان سوئدی، به‌ وجود آمد. نوبل که با اختراع دینامیت و باروت بدون دود (نیتروگلیسیرین) ثروت سرشاری عایدش شده بود، وقتی مشاهده کرد که از اختراع او، برخلاف انتظارش، برای افزایش قدرت سلاحهای جنگی و آدمکشی استفاده می‌شود سخت متأثر و نگران شد و تمام سرمایه و دارایی خود را وقف پاداش به برگزیدگان علم و ادب و صلح جهان کرد. بنا بر وصیتنامه نوبل، از درآمد سرمایه نه میلیون دلاری او، پنج جایزه در رشته‌های فیزیک، شیمی، پزشکی، ادبیات و صلح به وجود آمد تا هر سال به مردان و زنانی، صرف‌نظر از ملیت آنها اعطا شود که خدمات ارزنده‌ای به «نفع بشریت» انجام داده باشند. این جوایز نخستین بار در سال 1901 به برگزیدگان اعطا شد. در 1969 هم جایزه‌ای برای علوم اقتصادی به وجود آمد.
جایزه نوبل ادبیات به «شخصی تعلق می‌گیرد که در زمینه ادبیات، برجسته‌ترین اثر، با ماهیت معنوی، را آفریده باشد.» این جایزه شامل مدال طلا، دیپلم و مبلغی پول است که مبلغ آن از چهل و دو هزار دلار در 1953 به یک میلیون و چهارصد هزار دلار در 1993 افزایش یافته است. جایزه در دسامبر هر سال، سالگرد مرگ نوبل، توسط آکادمی سوئد در استکهلم، با حضور پادشاه سوئد، اعطا می‌شود. معمولاً هم جایزه به مجموع آثار چاپی نویسنده تعلق می‌گیرد، نه به یک اثر خاص. گاهی هم جایزه به دو یا سه نویسنده به طور مشترک داده می‌شود. در بعضی از سالها هم ممکن است جایزه بدون برنده یا معوق بماند. کمااینکه در سالهای جنگ جهانی دوم، در فاصله سالهای 1940ـ1943، جایزه به کسی داده نشد.

1901؛ رنه فرانسواسولی پرو دوم (1839ـ1907، فرانسوی) به خاطر اشعارش
1902؛ تئودور مونرن (1817ـ1903، آلمانی) به خاطر آثار تاریخی‌اش
1903؛ بیورنستیرنه بیورنسن (1832ـ1910، نروژی) به خاطر رمانها، اشعار و نمایشنامه‌هایش
1904؛ فردریک میسترال (1830ـ 1914، فرانسوی) به خاطر اشعارش، و خوزه ایچگاری‌ای ایساگوئری (1832 ـ 1910، اسپانیایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1905؛ هنریک سینکیویچ (1846 ـ 1916، لهستانی) به خاطر رمانهایش
1906؛ جوزوپه کاردوچی (1835ـ1907، ایتالیایی) به خاطر اشعارش
1907؛ رادیرد کیپلینگ (1865ـ1936، انگلیسی) به خاطر داستانها، رمانها و اشعارش
1908؛ رودولف کریستف اویکن (1846 ـ 1926، آلمانی) به خاطر داستانهای فلسفی‌‌اش
1909؛ سلمالا گرلوف (1858، 1940، سوئدی) به خاطر رمانها و اشعارش
1910؛ پل فن لودویگ هیزه (1830ـ1914، آلمانی) به خاطر اشعار، رمانها و نمایشنامه‌هایش
1911؛ موریس مترلینگ (1862ـ 1949، بلژیکی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1912؛ گرهارت هاوپتمان (1862ـ1946، آلمانی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1913؛ سر رابیندرانات تاگور (1861ـ1941، هندی) به خاطر اشعارش
1914؛ جایزه داده نشد.
1915؛ رومن رولان (1866ـ1944، فرانسوی) به خاطر رمانهایش
1916؛ ورنرفن‌ هایدنستام (1859ـ1940، سوئدی) به خاطر اشعارش
1917؛ کارل گلروپ (1857ـ1943، دانمارکی) به خاطر رمانها و داستانهای کوتاهش
1918؛ جایزه داده نشد.
1919؛ کارل فردریک شپیتلر (1845ـ1924، سوئیسی) به خاطر حماسه‌ها، داستانهای کوتاه و مقالاتش
1920؛ کنوت هامسون (1859ـ1952، نروژی) به خاطر رمانهایش
1921؛ آناتول فرانس (1844ـ1924، فرانسوی) به خاطر رمانها، داستانهای کوتاه و مقالاتش
1922؛ خاثینتو بناونته‌ای مارتینز (1866ـ1954، اسپانیایی) ‌به خاطر نمایشنامه‌هایش
1923؛ ویلیام باتلرییتس (1865ـ 1939، ایرلندی) به خاطر اشعارش
1924؛ ولادیسلاو ستانیسلاو رایمونت (1867ـ 1925، لهستانی) به خاطر رمانهایش
1925؛ جورج برنارد شاو (1856ـ1950، انگلیسی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1926؛ گراتسیا دلدا (1875ـ1936، ایتالیایی) به خاطر رمانهایش
1927؛ هانری برگسون (1859ـ1941، فرانسوی) به خاطر آثار فلسفی‌اش
1928؛ سیگرید اوندست (1882ـ 1949، نروژی) به خاطر رمانهایش
1929؛ توماس مان (1875ـ 1955، آلمانی) به خاطر رمانهایش
1930؛ سینکلر لویس (1885ـ1951، آمریکایی) به خاطر رمانهایش
1931؛ ایک آکسل کارلفت (1864ـ1931، سوئدی) به خاطر اشعار غنایی‌اش
1932؛ جان گالزورثی (1867ـ1933، انگلیسی) به خاطر رمانها، نمایشنامه‌ها و داستانهای کوتاهش
1933؛ ایوان الکسیویچ بونین (1870ـ1953، روسی) به خاطر رمانها، داستانهای کوتاه و اشعارش
1934؛ لوئیچی پیراندلو (1867ـ1936، ایتالیایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1935؛ جایزه داده نشد.
1936؛ یوجین گلادستون اونیل (1888 ـ1953، آمریکایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1937؛ روژه مارتن دوگار (1881ـ1957، فرانسوی) به خاطر رمانهایش
1938؛ پرل س.باک (1892ـ1973، آمریکایی) به خاطر رمانهایش
1939؛ فرانس امیل سیلانپا (1888ـ1964، فنلاندی) به خاطر رمانهایش
1940؛ جایزه داده نشد.
1941؛ جایزه داده نشد.
1942؛ جایزه داده نشد.
1943؛ جایزه داده نشد.
1944؛ یوهانس ویلهلم ینسن (1873ـ1950، دانمارکی) به خاطر اشعار و رمانهایش
1945؛ گابریلا میسترال (1899ـ1957، شیلیایی) به خاطر اشعارش
1946؛ هرمان هسه (1877ـ1962، آلمانی) به خاطر اشعار و مقالاتش
1947؛ آندره ژید (1869ـ1951، فرانسوی) به خاطر رمانهایش
1948؛ توماس استرنز الیوت (1888ـ1965، انگلیسی) به خاطر اشعار، مقالات و نمایشنامه‌هایش
1949؛ ویلیام فاکنر (1897ـ1962، آمریکایی) به خاطر رمانهایش
1950؛ برتراند راسل (1872ـ1970، انگلیسی) به خاطر آثار فلسفی‌اش
1951؛ پرفابیان لاگرکویست (1891ـ1974، سوئدی) به خاطر رمانهایش، مخصوصاً باراباس
1952؛ فرانسوا موریاک (1855ـ1970، فرانسوی) به خاطر رمانها، مقالات و اشعارش
1953؛ سر وینستن چرچیل (1874ـ1965، انگلیسی) به خاطر مقالات و آثار تاریخی‌اش
1954؛ ارنست همینگوی (1899ـ1961، آمریکایی) به خاطر رمانها و داستانهای کوتاهش
1955؛ هارولد لاکسنس (1902، سوئدی) به خاطر رمانهایش
1956؛ خوان رامون خیمه‌نز (1881ـ1951، اسپانیایی) به خاطر اشعارش
1957؛ آلبر کامو (1913ـ1960، فرانسوی) به خاطر رمانهایش
1958؛ بوریس پاسترناک (1890ـ1960، روسی) به خاطر رمانهایش، مخصوصا دکتر ژیواگو. جایزه را نپذیرفت.
1959؛ سالواتور کواسیمودو (1901ـ1968، ایتالیایی) به خاطر اشعار غنایی‌اش
1960؛ سن ژان پرس (1887، فرانسوی) به خاطر اشعارش
1961؛ ایوو آندریچ (1892ـ1975، یوگسلاویایی) به خاطر رمانهایش
1962؛ جان اشتاین‌بک (1902ـ1968، آمریکایی) به خاطر رمانهایش
1963؛ گئورگ سفریس (1900ـ1971، یونانی) به خاطر اشعار غنایی‌اش
1964؛ ژان پل سارتر (1905ـ1980، فرانسوی) به خاطر آثار فلسفی و رمانهایش. جایزه را نپذیرفت.
1965؛ میخائیل شولوخوف (1905ـ1984، روسی) به خاطر رمانهایش
1966؛ شمیویل یوزف آگنان (1888ـ1970، اسرائیلی) به خاطر داستانهایش درباره یهودیان اروپای شرقی؛ ونلی زاکس (1891ـ1970، آلمانی ـ سوئدی) به خاطر اشعار و نمایشنامه‌هایش درباره یهودیان
1967؛ میگل آنخل آستوریاس (1899ـ1974، گواتمالایی) به خاطر آثارش درباره شخصیت و سنتهای مردم کشورش
1968؛ یاسوناری کاواباتا (1899ـ1972، ژاپنی) به خاطر رمانهایش
1969؛ ساموئل بکت (1906ـ1990، ایرلندی) به خاطر رمانها و نمایشنامه‌هایش
1970؛ آلکساندر سولژنیتسین (1918، روسی) به خاطر رمانهایش
1971؛ پابلو نرودا (1904ـ1973، شیلیایی) به خاطر اشعارش
1972؛ هاینریش بل (1917ـ1985، آلمانی) به خاطر رمانها، داستانهای کوتاه و نمایشنامه‌هایش
1973؛ پاتریک وایت (1912، استرالیایی) به خاطر رمانهایش
1974؛ ایونید یونسن (1900ـ1976، سوئیسی) به خاطر رمانها و داستانهای کوتاهش؛ هانری ادموند مارتینس (1904ـ 1978، سوئیسی) به خاطر مجموعه آثارش
1975؛ یوجینیو مونتاله (1896ـ1981، ایتالیایی) به خاطر اشعارش
1976؛ سائول بلو (1915، آمریکایی) به خاطر رمانهایش
1977؛ ویسنته آلکسیاندر (1898ـ1984، اسپانیایی) به خاطر اشعارش
1978؛ ایساک بشویس سینگر (1904، متولد لهستان) به خاطر رمانها و داستانهای کوتاهش
1979؛ اودیسئوس ایلیتیس (1912ـ1996، یونانی) به خاطر اشعارش
1980؛ چسلاو میلوش (1911، لهستانی) به خاطر اشعارش
1981؛ الیاس کانتی (1905، متولد بلغارستان) به خاطر آثار داستانی و غیر داستانی‌اش
1982؛ گابریل گارسیا مارکز (1928، کلمبیایی) به خاطر رمانها و داستانهای کوتاهش
1983؛ ویلیام گلدینگ (1911، انگلیسی) به خاطر رمانهایش
1984؛ یاروسلاو سیفرت (1910، چکسلواکی) به خاطر اشعارش
1985؛ کلود سیمون (1913، فرانسوی) به خاطر اشعارش
1986؛ ول سوینکا (1934، نیجریه‌ای) به خاطر اشعار، نمایشنامه‌ها و رمانهایش
1987؛ ژوزف برودسکی (1940، روسی) به خاطر اشعارش
1988؛ نجیب محفوظ (1912، مصری) به خاطر رمانها و داستانهای کوتاهش
1989؛ کامیلو خوزه سلا (1916، اسپانیایی) به خاطر رمانهایش
1990؛ اوکتاویو پاز (1914، مکزیکی) به خاطر اشعارش
1991؛ نی‌دین گوردمیر (1923، اهل آفریقای جنوبی) به خاطر مجموعه آثارش
1992؛ درک والکات (اهل جزایر هند غربی) به خاطر آثار ادبی شعرگونه‌اش
1993؛ تونی ماریسن (1931، سیاه‌پوست آمریکایی) به خاطر مجموعه آثارش
1994؛ کنزا بورواوئه (1935، ژاپنی) به خاطر رمانهایش
1995؛ شیموس هینی (1939، ایرلندی) به خاطر بیان مصائب ملت ایرلند در اشعارش
1996؛ ویسلاو شیمبورسکا (1923، لهستانی) به خاطر اشعارش
1977؛ داریو فو (1926، ایتالیایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
1998؛ ژوزه ساراماگو (1922، پرتغالی) به خاطر رمانهایش به‌خصوص کوری
1999؛ گونتر گراس (1927، آلمانی) به خاطر رمانهایش
2000؛ گائو شین‌جیان چین (1940،‌ چینی) به خاطر رمانهایش
2001؛ و. س. نایپول (1932، ترینیدا و توباگو)
2002؛ ایمره کرتس (1929، مجارستانی) به خاطر رمانهایش
2003؛ جان ماکسول کوئتزی (1944، آفریقای جنوبی)
2004؛ آلفرده یلی‌نک (1946، اتریشی) به خاطر رمانهایش
2005؛ هارولد پینتر (1930، انگلیسی) به خاطر نمایشنامه‌هایش
2006؛ اورهان پاموک (1952، ترک) به خاطر رمانهایش

تاریخ انتشار در سایت: ۹ خرداد ۱۳۸۷
عناوین
رسته: 3